Yönetmelikler - Sayı: 47020

SÜT VE MAMULLERİNİN İSTİHSAL VE SATIŞINA MAHSUS MAHAL VE LEVAZIM İLE SÜT VEREN HAYYALARIN YAŞADIKLARI VE SAĞILDIKLARI YERLERİN SIHHİ ŞARTLARININ TESBİTİNE DAİR YÖNETMELİK Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 27.3.1956 No : 4/7020 Dayandığı Kanunun Tarihi : 24.4.1930 No : 1593 Yayımlandığı Resmî Gazetenin Tarihi : 30.4.1956 No : 9297 Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 3 Cildi : 37 Sayfa : 1240 Umumi hükümler 1 – Şehir ve kasabalarda sütlerin istihsal edildikleri yerler, süt toplama merkezleri, tereyağ, kaymak, yoğurt ve peynir imal yerlerinin işletmeye açılabilmesi için bina teşkilat ve tesisatında mahalli sıhhat, ziraat, veteriner ve diğer ilgili teşkilat tarafından yapılacak tetkikler sonunda çalışmasında bir mahzur olmadığı anlaşıldıktan sonra faaliyete geçmesine mahalli belediyesi tarafından müsaade verilir. 2 – Süt müstahsil ve satıcıları mahalli belediyelerden bu işle uğraşabileceğine dair müsaade almağa mecburdur. 3 – Süt istihsal edilen ve mamulleri yapılan yerlerde bulaşıcı hastalıklardan birine musap veya portör olan veya halkın istikrah ve nefretini mucip bir cilt hastalığına duçar olan kimselerin çalışmaları yasaktır. 4 – Bu yerlerde çalışanların, iş elbiseleri temiz olmalı ve kendileri de bedeni temizliğe riayet etmelidir. Bu şahısların sıhhi muayeneleri Umumi Hıfzıssıhha Kanununun hükümlerine göre icra edilir. 5 – Süt veren hayvanlar belediyelerce veteriner murakabesi altında bulundurulur ve mahsus kanun ve nizamnamesine tevfikan icabeden muayeneleri ve kontrolları icra olunur. 6 – Süt istihsal edilen ve mamulleri yapılan mahallerde çalışanların hüviyet ve adresi, meşgul olacağı işin nevi ve yerini gösterir bir belge ile mahalli belediyelere müracaat ederek müsaade almaları mecburidir. 7 – Sütlerin muvakkaten konulduğu sağım yerlerindeki mahallerin ve süt toplama merkezlerindeki süt depolarının bulunduğu kısımların, pastörize edilen yerin, krema, yağ, kaymak, yoğurt ve peynir imal yerlerinin imalatın devamı müddetince sair şekil ve hizmetlerde kullanılması yasaktır. 8 – Süt istihsal edilen ve mamulleri yapılan mahallerin pencereleri ve havalandırma tertibatları küçük haşaratın geçmesine mani olacak şekilde telle kaplanmalıdır. 9 – Süt istihsal edilen ve mamulleri yapılan yerlerde gıda nizamnamesine uygun evsafta temiz su bulunması mecburidir. 10 – Süt mamulleri yapılan yerlerin yakınlarına gübre ve süprüntü atılmaması ve bu gibi yerler ahır ve ağıllar gibi fena kokulu yerlerin yanlarında inşa edilmemelidir. 11 – Sütlerin istihsali ve süt mamullerinin yapılması için evvelce açılmasına müsaade edilen mahallerin zamanla matlüp vasıf ve şartları kaybederek veya talimatname hükümlerine riayet etmiyerek istihsalat ve imalata elverişli yer olmaktan çıkmaları halinde verilen müsaade belediye tarafından geri alınır. Bu yerlerde çalışan kimselerin bilahare bu gibi işleri yapmalarına engel teşkil edecek halleri zuhur ederse, bunlar hakkındaki müsaadename de aynı şekilde istirdat olunur. Sütlerin istihsal edildikleri mahaller 12 – Şehir ve kasabalarda süt elde edilen hayvanların bulundukları yerlerin aşağıdaki sıhhi ve teknik şartları haiz olmaları lazımdır: A – Süt elde edilen bu yerler şehirlerde belediye hududundan asgari iki kilometre uzakta tesis edilmeli ve umumi yollarla irtibatı bulunmalıdır. B – Ahırlar büyükbaş hayvanların her biri için asgari zemin sathı dört metre kare ve yüksekliği asgari üç metre olacak şekilde inşa edilmelidir. C – Ahır ve sağım yerleri aydınlık olmalı ve maksadı temin için pencereler zemin sathının asgari 25 de biri nispetinde yapılmalıdır. D – Ahır ve sağım yerlerinin pencereleri açılabilecek şekilde camlı olmalıdır. E – Ahırlarda havalandırmayı temin maksadile baca ve menfezler yapılmalıdır. F – Ahır ve sağım yerinin zemini ve şerbet olukları gayri kabili nüfus maddelerden, zemin temizliği temin edecek şekilde meyilli yapılmalıdır. Bu maksat için güro beton da muvafıktır. G – Ahır ve sağım yerinin duvarları 1,5 metreye kadar yıkanıp temizlenebilecek madde ile yapılmalıdır. H – Yemlikler kolay temizlenir evsafta olmalıdır. İ – Ahır ve sağım yerlerinin duvarları senede enaz bir defa badanalanmalıdır. J – Ahırlarda gübreler hergün kafi uzaklıkta gübreliklere taşınmalı ve yataklık olarak kullanılmamalıdır. Gübreliklerde toplanan gübreler sinek mevsiminde (1 Mayıs - 1 Aralık) her dört günde bir uzağa nakledilmelidir. K – Bu ahırlarda sağım hayvanlarından başka hayvan bulundurulamaz. 13 – Sağım ahır temizliğinden evvel yapılmalıdır. 14 – Sağımdan evvel hayvanın memeleri sıcak sabunlu veya % 3 sodalı su ile yıkanacak ve kurulanacaktır. 15 – Sağımdan evvel hayvanın böğür, karın ve kuyruk kısımları temizlenmelidir. 16 – Sağıcılar sağımdan evvel ellerini sabunla yıkamağa mecburdurlar. Sağım elbise ve önlükleri temiz bulunmalıdır. 17 – Sağım, ağzı paslanmaz ince telle kaplanmış ve yan cidarında alt kısmına yakın bir yerde tutmağa mahsus tutamağı bulunan bir kaba yapılır. 18 – Sağımdan evvel ilk damlalar sağım kaplarının yanında bulundurulacak ayrı bir kaba alınmalı ve sağım kabına hiç bir suretle katılmamalıdır. 19 – Sağımhanede bulunan oturma iskemlesi veya oturulacak eşya madeni veya su emmez bir maddeden yapılmış olması lazımdır. 20 – Sağımdan sonra süt derhal süt odasına nakledilmeli ve hariçten pislik girmesine mani olacak şekilde temiz sık tülbentlesüzülmelidir. 21 – Elde edilen sütler sağımı mütaakıp hemen imalathanelere sevkedilmeli veya süt toplama merkezlerine nakillerine kadar serin bir yerde muhafaza edilmelidir. 22 – Süt nakline ve satışına mahsus bütün kabların gayet iyi kapanması ve kapakların sıkı olması mecburidir. Bez parçaları, ot ve saman gibi şeylerden veya sütü kirletebilecek ve fena koku verecek herhangi bir şekilde kapaklar kullanılması yasaktır. 23 – Süt ve ölçü kablarını daima % 5 den az olmamak üzere sodalı temiz sıcak su ile ve mümkün mertebe fırça ile yıkandıktan sonra sıcak su ile çalkalamak mecburidir. 24 – Sütleri taşıyan araba vesair vasıtalarda sütün kirlenmesini mucip olacak gübre, süprüntü ve buna benzer şeyler ile birlikte nakli yasaktır. 25 – Süt nakil vasıtalarına, sütle beraber, bulaşıcı hastalıklara musap hasta insanların bindirilmesi ve süt kabları üzerine oturtulması yasaktır. Süt toplama merkezleri 26 – Sütlerin şehir hudutları dahilindeki müstehliklere arzından evvel muayyen merkezlerde toplanıp kontroldan geçirilmeleri mecburidir. Bu toplama merkezleri şehir kenarında kurulmalıdır. 27 – Süt toplama depoları şu kısımları ihtiva eder. a) Sütün muayene ve kabul edileceği yer. b) Süte zarar vermiyecek bir maddeden yapılmış tank veya buna benzer bir kab bulunan kısım (Sütün depolanacağı kısım) c) Satış kaplarına doldurma kısmı boru ile süt toplama yerindeki tankla birleştirilmiş bulunacaktır. 28 – Sütler süt tanklarına ve diğer toplama kaplarına kısa ve maksada kafi bir muayeneden sonra temiz ve sık tülbentten süzülerek boşaltılmalıdır. 29 – Sütler, depolanacağı yerde + 10 derecenin altında muhafaza edilmelidir. 30 – Depo vazifesini gören kab ve süt dağıtımından sonra mutlaka sabunlu sıcak su ile ve mütaakıben bol su ile yıkanmalıdır. 31 – Perakende satıcıların kaplarına boru ile süt tanklarından gelen sütler temizliğe riayet edilerek doldurulmalıdır. 32 – Şekil(1) deki perakende olarak süt satılan kablar doldurulduktan sonra, orada belediye veya müessese tarafından açılmıyacak şekilde mühürlenir. Perakende olarak sütler adı geçen kablardan başka kablarda satılamazlar. 33 – Bu kaplar toplama merkezine veya perakendeciye ait olabilir. 34 – Bu kablar ancak temiz olduğu zaman doldurulur ve mühürlenir. Paslı kirli ve herhangi bir şekilde sütün vasfını bozacak bir halde bulunan kabların kullanılması yasaktır. 35 – Süt toplama depolarının zeminleri pürüzsüz ve çimento veya buna benzer maddelerden temizlenmeyi kolayca temin ettirecek şekilde yapılmalıdır. 36 – Duvar ve tavanlar senede asgari iki defa badana edilmelidir. 37 - Süt tevziinden sonra her gün kaplar, yerler ve tesisat uygun bir şekilde temizlenecektir. 38 – Süt tevzi edilmeden evvel kısa muayeneler yapılacak, gıda maddeleri nizamnamelerine uygun oldukları müessesece anlaşıldıktan sonra dağıtılacaktır. 39 – Sütü tevzi eden merkez perakendesinin kabına doldurduğu sütün o gün için vasfını bildirir bir vesikayı hergün satana vermeğe mecburdur. 40 – Ellerinde depocular tarafından verilmiş ve sütün vasfını bildiren vesikayı bulundurmayan perakende süt satıcıları süt satışından menedilir. 41 – Süt kabları ve sütle ilgili kab ve aletlerin evsafları Gıda Maddeleri Nizamnamesinin istediği vasıfta olacaktır. Pastörize müesseseleri 42 – Pastörize müesseselerinin kurulup çalışmaları Gıda Maddeleri Nizamnamesinin 25. maddesine göre Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletinin müsaadesine bağlıdır. 43 – Pastörize müesseseleri hususi binalarda tesis olunmalı ve ahırlar, meskenler, abdeshane ve diğer nevi ticarete mahsus dükkanlarla doğrudan doğruya temasta olmamalıdır. 44 – Bu müesseselerin pastörize yapılan kısımlarının zeminleri çini veya süt asidinden müteessir olmıyacak maddelerden ve zeminden 1,5 metre irtifaa kadar olan duvarları fayanstan olacaktır. Diğer kısımların zeminleri betondan ve yıkama sularının birikmesine mani olacak kadar meyilli olmalıdır. 45 – Pastörize müesseselerinin büyüklüğü faaliyetile mütenasip olmalıdır. 46 – Pastörize müesseselerinin kafi derecede aydınlatılmasını temin edecek pencereler ve havalandırma tertibatı bulunacak ve pastörize edilen kısımda bulunan pencerelerin edabı zemin sathının asgari 1/10 u kadar olmalıdır. 47 – Pastörize müesseseleri asgari aşağıdaki kısımları ayrı ayrı ihtiva etmelidir: a) Büro, laboratuvar, süt kabul ve güğüm yıkama yeri, b) Pastörize, şişe yıkama, doldurma ve kapatma kısmı. c) Pastörize edilmiş sütlerin muhafazasına mahsus kısım (Burada pencere olmıyabilir) d) Hela ve işçilerin temizlik yapacağı kısım. e) Kazan dairesi. 48 – Sütler, süt depolarına temiz ve sık tülbentle süzülerek konulmalıdır. 49 – Pastörize müesseselerinde bulunan alet ve edevat ve zemin, iş bitiminden sonra her itina ile temizlenmeli ve pastörize cihazı iş başlamadan e...