Yönetmelikler - Sayı: 47346

– Bu Talimatnamenin birinci bölümü karada, ikinci bölümü denizde askeri merasim ve Protokol işlerinin ne ş

– Bu Tatimatnamede yazılan veya hususi emirle yaptırılacak askeri merasimin kanun, kararname ve talimatnameler dairesinde tertip ve tanzimi işi ile Erkanıharbiyei Umumiye Riyaseti Personel Başkanlığı vazifelidir.

– Ecnebilerle yapılacak temaslarda, meml

– Hükümet Merkezinden başka yerlerde bu vazife, mahallin en büyük kumandanı tarafından kadrolarında bu işle tavzif edilmiş şubesi veya kısmı bulunan karargahlarda bu şube veya kısımdan, kadrosunda bu işle tavzif edilmiş şube veya kısmı bulunmayan birliki, müessese ve okullarda seçilec

– Hususi bir emir verilmedikçe; güneş battıktan sonra ve daha üst rütbelinin bulunduğu yerlerde karşılama ve uğurlamalarda askeri merasim yapılmaz.

– Askeri Merasim ve Protokol Talimatnamesi hükümleri, Jandarma ve gümrük birliklerinde de aynen tatbik edilir.

– Hudut muhafaza birlikleri ile sabit jandarma ve gümrük kıtaları toplanarak merasime iştirak ettirilmezler. 1 Bu Yönetmelikte düzenlenen merasim ve protokol işlerinin ne ş

– Merasimde, resmi ziyafetlerde askeri ve mülki protokol dereceleri aşağıda gösterilmiştir. Tebriklerde; ordu mensupları için kara, deniz, hava, jandarma ve gümrük sırası içersinde rütbe ve muadili sınıf askeri memur ve kıdem, ziyafetlerde ise; tebriklerde göterilen sıra gözetilmeden rütbe ve muadili askeri memur ve kıdem esas tutulur. Askeri ve mülki erkanın birlikte bulunacakları ziyafetlerde barem derecesi esas ve aynı derecede bulunanlar arasında Ordu mensupları önde tutulur. Vali ve kaymakamlar memuriyetleri dışında iken bulunacakları ziyafetlerde en büyük mülkiye memuru olarak bulundukları takdirde bundan müstesnadırlar. ASKERİ PROTOKOL SIRASI 1. Tümgeneral - tümamiral: maraşal- büyükamiral, muadili as.me. 2. Tuğgeneral - tuğamiral ve muadili askeri memur. 3. Albay ve muadili askeri memur. 4. Yarbay ve muadili askeri memurlar 5. Binbaşı ve muadili askeri memurlar. 6. Yüzbaşı ve muadili askeri memurlar 7. Üsteğmen ve muadili askeri memurlar 8. Teğmen ve muadili askeri memurlar 9. Asteğmen ve muadili askeri memurlar Umumi protokol sırası: 1. V

– Reisicumhurun huzurlarına çıkış: a. Kuvvetler kumandanları, ordu kumandanı veya müfettişleri, kolordu, donanma, tümen, müstahkem mevki, tugay ve bu makamdaki rütbelilere eşit rütbe sahipleri, aşağıdaki hallerde istizandan sonra Reisicumhurun huzurlarına kabul olunurlar. İstizan Milli Müdafa V

– Milli Müdafaa V

– Hükümet Merkezind

– Milli Müdafaa V

– Hükümet Merkezi haricind

– Bir mevkie tayin edilen veya o mevkiden ayrılan en büyük rütbeli kumandan, müessese amiri garnizon ve jandarma kumandanları mahallin en büyük mülkiye amirine resmi ziyaret yaparlar. Umumiyetle bu ziyaretler o mahalle varış tarihinden itibaren (48) saat içinde yapılır. İadeyi ziyaretin de ziyaret tarihinden itibaren (48) saat içinde yapılması lazımdır.

saat içinde yapılır. İadeyi ziyaretin de ziyaret tarihinden itibaren

saat içinde yapılması lazımdır.

– Ecnebilerle temasın tanzimi : a. Meml

– Cumhuriyet Bayramında Hükümet Merkezinde yapılacak merasim : a. Ordu mensuplarından, protokola dahil bulunanlar merasim kıyafetiyle(1 No. lu elbise) Reisicumhurun bulunacakları mahalle gider

– Hükümet Merkezi haricind

– Zafer Bayramında Hükümet M

– Zafer Bayramında Hükümet Merkezi haricind

– Zafer Bayramında Dumlupınar'da yapılacak merasim: a. Dumlupınar'da Şehit Asker Abidesinin bulunduğu mevkilerde, merasim; Başv

– Aşağıdaki

– Devlet, hükümet ve ordu büyüklerinin Hükümet Merkezinden gidiş ve gelişlerinde askeri bir kıta ile merasim yapılmadığı hallerde aşağıda yazılı zevat bulunur. yerler, merasim yapılan mevkiin durumuna göre, bu merasimi tertip ve tanzim eden makamca tayin ve tesbit ediler

– Reisicumhurun seyahatlerinde ve askeri kıtaların bulunduğu mevkilere ve hükümet merkezine geliş ve gidişlerinde aşağıdaki merasim yapılır. Merasimin icra ş

– B.M.M. Reisi, Başv

– Kumandanlara yapılacak merasim: a. Tuğgeneral ve amiral dahil daha yukarı rütbed

– Valilerin tayin edildikleri vilayet merkezlerine ilk varışlarında 24 üncü

– Ecnebi devlet reisleriyle, hükümet reisleri ve üyelerine, Nato Kumandanlığı veya meml

– Yabancı askeri heyetlerin karşılama ve uğurlanmasında, merasim kıtasından başka aşağıdakı zevat bulunur. a. Yabancı M. M. V

– Yabancı misafir heyetlerin karşılanma, uğurlanma ve gezileri esnasında dikkat edilec

– Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılmasında ve diğer bilümum açılış merasimlerinde ve ihtifallerde yapılacak askeri merasim hususi emirle tertip ve tanzim ediler

– Milli Hakimiyet Bayramı, Ramazan ve Kurban bayramlarında yapılacak tebrik merasimi: a. Hükümet Merkezinde Reisicumhur tebrikleri kabul ettikleri takdirde Erkanıharbiyei Umumiye Riyasetince verilec

– Cumhuriyet ve Zafer bayramlariyle dini bayramlarda, kumandanlar veya memur edeceği şahıslar tarafından hastahaneler, dini bayramlarda kışlalar ve hastaneler ziyaret ediler

– Bayramlarda kumandan ve kurum amirleri yazılı tebriklerini yalnız bir derece üst makama arz ederler. Hususiyet arzeden tebriklere yalnız rütbe ve imza konulur, vazife ve makam yazılmaz. YEMİN MERASİMİ

– Orduya giren her asker Ordu Dahili Hizmet Kanununda yazılı olduğu gibi yemin eder. Yemin merasimi her sene acemi erlerin kıtaya gelişlerinden bir ay sonra kolordu veya müstakil tümen kumandanlarının tayin edec

– Subay ve astsubay yetiştiren okulların kıtaya staja gönderdikleri öğrenciler de aynı gün yemin ederler. Kıtaya staja çıkarılmayan askeri okul öğrencileri de okullarında yemin ederler.

– Yemin gününden sonra kıtaya gelenler de topluca ve alay kumandanları huzurunda yemin ederler.

– Ecnebi öğretmen ve mütehassıslar; Türk ordusunda da aynı sadakatle hizmet edec

– Silah altına alınan ihtiyat erler bölük kumandanları tarafından toplanarak evvelce ettikleri yemin kendilerine hatırlatılır ve niçin silah altına alındıkları ve milletin kendilerinden neler b

– Yemin merasiminde aynı garnizonda bulundukları takdirde tugay, tümen ve kolordu kumandanları da bulunmağa mecburdurlar.

– Yemin edinceye kadar geçen zaman zarfında, yeminin ehemmiyet ve kutsiyeti, verilec

– Yemin merasimi şöyle yapılır: Yemin edec

– Yemin merasiminde; birliğe mensup bütün subaylar merasim kıyafetile hazır bulunurlar. Bunlardan birlik kumandanları kıtaları başında diğerleri teşkil ettikleri dörtgenin sağ başında (Mevcutları fazla ise kıtanın bulunduğu tertipde) dururlar. Atlı ve motörlü birlikler bu merasimi aynen yaparlar.

– Kumandan sözlerini bitirince muhafızlariyle beraber sancak ilerleyer

– Yemin merasimi bitince sancak kıtadaki yerine götürülür. Bundan sonra birlik kumandanı (Varsa hazır bulunan en üst rütbeli kumandan) "Bu gün, hatırası ölünceye kadar yüreğimizden çıkmaması lazım gelen bir gündür. Siz bu gün hayatınızın sonuna kadar yurda sadık ve fedakar kalmak için yemin ettiniz. Hazar ve seferde yapacağınız her bir hizmette verdiğiniz sözü unutmayınız ... v.s. gibi" açık bir dil ile münasip birkaç söz söyler ve bir geçit resminden sonra merasime son verilir. Yemin merasiminden sonra kıta günün artan kısmını eğlence ile geçirir. O gün için erlere öğle yemeği diğer günlere nisbeten daha çeşitli olarak verilir. ALAYA SANCAK VERİLMESİ

– Alaylara verilec

– Bu merasime alay mensupları merasim kıyafetile ve merasim duruşunda dururlar. Sancak bir bölük tarafından bulunduğu yerden alınır. Ve bando da başta olduğu halde alayın münasip mesafede cephesi ilerisine açık olarak getirilir. Sancak yaklaşırken alay kumandanının kumandasile bütün alay tazim vaziyetinde bulunur. Sancağı getiren bölük yerine gider. Yalnız sancaktar ile sancak muhafızları sancağın yanında kalır. Alay kumandanı, sancağı teslim edec

– Bundan sonra alay kumandanı sancağı sancaktara verir. Sancak muhafızlariyle alayın baş tarafına götürülür. Bu merasim esnasında alay saygı duruşunu muhafaza eder ve merasimin nihayetinde rahat ettirilir. Alay kumandanı bundan sonra sancağı veren zatın karşısında alayına bir geçit resmi yaptırır. SANCAĞA MADALYA TAKMA MERASİMİ:

– Harbde fevkalade yararlık gösteren alayın sancağına madalya verilir. Madalya sancağın mahsus yerine, üzerine kordelasından bağlanır. Madalya birden fazla olduğu takdirde madalya miktarına göre ebatta ve beyaz ip

– Madalya takma merasimleri askeri bir merasimdir. Başta alay sancağı olduğu halde bir piyade taburu ve bandonun iştirakiyle yapılır. Mülki amir ve erkan ile okullar ve mahalli teş

– Merasim: Madalya alacaklar ile madalyayı takacak olan kumandan veya şahsın (Ecnebi devlet madalyaları, o devletin sefiri veya ataşemiliteri tarafından takılır) ve davetlilerin yerlerini almalarını mütaakıp, verilec

– Türk Milli Marşı; Türk'ün yüks

– Milli Marşın çalındığı umumi mahallerde her Türk, marşa ayakta ve durarak hürmet etmeğe mecburdur. Ordu mensupları kapalı yerlerde ve baş açık bulunduğu zamanlarda ayakta esas duruşta, açıkta ve şapkalı bulunduğu zamanlarda esas duruşta selam vaziyetinde dinlerler. ALAY GÜNLERİ VE BU GÜNLERDE YAPILACAK MERASİM

– Her alayın teşkil edildiği gün o alayın (Alay günü)dür. Bu gün her alay kışlasında aşağıdaki

– Alay günü merasimi, o gün öğleden sonra akşam talimi içinde başlar (Ve yatma) zamanına kadar devam eder. O gün akşam talimi yapılmaz.

– Alayın günü bir ay evvelden itibaren münasip vasıtalarla ilan ve alay mensupları davet edilir. Bu merasime alayın o günkü mensuplarından başka o gün alayda vazifedar olmayan ve fakat o garnizon dahilinde hizmette bulunan subay, askeri memur ve astsubaylarla evvelce bu alayda bulunmuş veya kumanda etmiş ve t

– Alay gününün merasimi şu suretle yapılır: Alay bütün mevcudu ile ve er merasim kıyafeti ile bando başta olarak (Garnizonda bando varsa) yoklama yerinde veya talimhanede veya seçilec

– Her alayın bir hatıra defteri ve buna merbut bir de albümü bulunur. Deftere, alayın ilk teş

– Ordu mensuplarının tayinleri Milli Müdafaa V

– Alay kumandanı ve daha küçük rütbeli subaylar tayin edildikleri birliklere şahsen tanıtılır. Bu tanıtma kaide olarak bir derece üst kumandan tarafından yapılır. Bu kaidenin hilafına olarak alay kumandanının (Müstakil taburlarda tabur kumandanının) bir derece üst kumandan tarafından tanıtılmasına imkan ve zaman müsiat olmazsa bunlar kendi kendilerini tanıtırlar.

– Tanıtma merasimi şöyle yapılır: a. Alay kumandanının alaya tanıtılmasında alay; sancağı ile birlikte münasip bir yerde merasim duruşunda hazırlanır. Alay kumandan muavini, yoksa en kıdemli tabur kumandanı tarafından tanıtacak kumandana veya doğrudan doğruya kendini tanıtacak alay kumandanına alayı takdim eder. Takdimi mütaakıp tanıtacak zat ile alay kumandanı olarak tayin olunan zat, alayın tam ortası ilerisinde, yüzleri alaya dönük olarak dururlar. Tanıtacak zat, alay kumandanını kısa ve münasip bir nutuk ile alaya tanıtır. Ve alay kumandaniyle birlikte sancağın yanına gider

– Erbaşların nasıp ve tayin merasimi terfilerinden sonra ilk silahlı toplantısında bölük muvacehesinde, bölük kumandanı tarafından yapılır. Nasıp ve tayin merasiminde bölük safta durur. Nasıp veya tayini tebliğ edilec

– Orduya girec

– Karşılayıcı kıta iyi giyinmiş, silahsız ve kıta yalnız palaska takmış olmalı. Garnizonda bando varsa ve karşılamaya bir bölük çıkacaksa beraber alınmalı, gelec

– Kışlaya varıldığı zaman kıta nizam karakolu tarafından selamlanır ve bundan sonra münasip bir yerde gelen erlere istirahat verilir. Kafi istirahatten sonra alay (Müstakil tabur) kumandanı "Hoş geldiniz" der ve onlara gönül ç

– Hizmet müddetlerini bitiren erlerin memnuniyetle ordudan ayrılmaları gözönünde tutulacak en mühim bir noktadır. Bunun için her terhisde aşağıda yazılı merasim yapılır: a. Terhisten bir gün evvel kışlanın toplanma yerinde terhis olunacak ve olunmıyacak erler silahlı olarak merasim duruşunda toplanır. Bütün alay subayları bu toplantıda bulunurlar. Birlik kumandanı selam dur vaziyetinde bulunan kıtanın karşısında bir kürsü üzerine çıkar, terhis emrini yüks

– Bu merasimler hususi emirlere göre tertip ve tanzim olunur. BAYRAK MERASİMİ

– Bayrak umumiyetle sabah saat 8.00 de ç

– Bayrağın ç

– Bilumum geçit resimlerinde duruş için tertiplenmede kıtalar sağdan sola doğru Merasim Talimatnamesine esas olacak ve Kara Kuvvetleri Kumandanlığınca tertiplenen 7 Ağustos 1953 gün ve 582739 sayılı (Merasim geçiş ve duruşuna ait geçici broşür) d

– Merasime, yabancı devletlere mensup ordu birlikleri katılacaksa bir saygı nişanesi olmak üzere merasim duruşunda sağ başta geçişte de önde yer verilir. Yalnız geçişte kılavuzluk vazifesi yapmak üzere bu birliğin önünde bir kıta bulundurulur.

– Merasime, birden fazla ecnebi devletlere mensup kıtalar katılıyorsa alfabe sırasına göre tertiplenir. (Türk alfabesine göre). CENAZE MERASİMLERİ

– Askeri cenaze merasimleri, devlet merkezinde, hususiyeti olan merasim, E.U. Rs.nin dir

– Devlet büyükleri ile bilümum ordu mensuplarının ve merasim yapılmasını icap ettiren diğer mülki erkanın ölümleri halinde aşağıda gösterildiği ş

– Askeri em

– Ordu hizmetlerinde kullanılan ecnebi subaylardan herhangi birinin vefatında hususi bir merasim yapılması emredilmemişse rütbelerine muadil subaylara yapılan merasimin aynı yapılır. Ordu hizmetinde bulunmayan diğer ecnebi subayların cenaze merasimi hükümetçe verilec

– Subay, askeri memur ve astsubaylarla em

– Şehitlerin ve diğer ordu mensuplarının ve em

– Muharebede veya vazifede bir kaza neticesinde şehit olan ordu mensuplarına hususi emirle merasim yapılır, emir verilmemişse bir üst rütbeye yapılan merasim icra edilir. Mümkünse cenaze top arabasında taşınır, varsa bando bulundurulur. Cenaze merasimine iştirak edec

– Tabutun vasıtaya konması ve vasıtadan alınması ile omuzda taşınacağı ahvalde münasip miktarda silah ve teçhizatsız er merasim yerinde bulundurulur.

– Asker, cenazenin bulunduğu yere geldiğinden itibaren cenazeye mahsus saygı duruşundan başka bir selamlama yapmaz.

– Askeri cenaze merasimin tertibi için, ölen zatın ailesi veya yakınları tarafından vaktinde ilgili makamlara müracaat edilmesi lazımdır. Bu merasimin tertiplenmesi için cenazenin bulunduğu yerde askeri bir birliğin bulunması şarttır.

– Cenaze har

– Başka bir emir verilmemiş umumi surette cenaze merasiminde aşağıdaki tertip üzerine har

– Mezarlık uzakta ise ve merasim mezarlığa kadar devam etmiyec

– Cenazenin mezara indirilmesinde kıta merasim kumandanının kumandasiyle veya verilec

– Merasim hartucu (Kartuşu) ile atış yapmak imkanına sahip olan hafif topçu birliği bulunan ordu, kolordu, tümen, müstahkem mevki, tugay merkezlerile deniz ve hava üslerinde aşağıdaki merasim atışları yapılır. Askeri ihtifallerde ve şehit olmak suretiyle ölen ordu mensuplarının mezarında üç el piyade tüfeği ile ihtiram atışı yapılır. Manevra mermisile tüf

– Reisicumhur ve yabancı devlet başkanı ve hükümdarlarına mahsus selam topunun sayısı (21) dir.

– Reisicumhurun Türkiye Cumhuriyeti dahilinde topla selam yapılacağı ilan edilmiş bulunan müstahkem mevkiler, kıyı bataryaları ile donanma veya bir harb gemisinin bulunduğu bir limana geliş ve gidişlerinde, müstahkem mevki, kıyı bataryaları ve bütün gemiler tarafından 21 atım topla selamlanır. a) Reisicumhurun Türk harb gemilerinden birine gelişlerinde gemi birden ziyade dir

– Türk harb gemilerinden birisi bir limana gelişinde veyahut bir mahallin yakınından geçerken, o liman veya mahalde Reisicumhur forsunu gördüğü anda o gemi geliş ve gidişinde veya geçişinde 21 pare topla resmi selam ifa eder. YABANCI DEVLET BAŞKANLARINA VEYA HÜKÜMDARLARINA YAPILACAK MERASİM

– a) Yabancı bir reisicumhur veya hükümdarlariyle bilfiil hükümdarlık eden prens veya prenseslerden biri yahut bunlardan birinin kocası veya eşi Türkiye Cumhuriyeti dahilinde topla selam yapılacağı ilan edilmiş bulunan müstahkem mevkilerle kıyı bataryalarının bulundukları yerlere veya bir harb gemisinin bulunduğu mahalle geliş ve gidişlerinde, ilk geliş ve son ayrılışlarında o mevki veya harb gemilerinden 21 pare top atılmak suretiyle selamlanır. Türk harb gemilerinden birine geliş ve gidişlerinde de aynı merasim yapılır. Selam toplarının atışında merasime katılan bütün harb gemileri grandi direğine o hükümetin milli bayrağını ç

– a) Yabancı hükümdar ailelerine mensup prenslerden biri Türkiye Cumhuriyeti dahilinde topla selam yapılacağı ilan edilmiş bulunan müstahkem mevkilerle kıyı bataryalarının bulundukları yerlere veya bir harb gemisinin bulunduğu mahalle geliş ve gidişlerinde, ilk geliş ve son ayrılışlarında o mevki ve harb gemilerinden 21 pare top atılmak suretiyle selamlanırlar. Türk harb gemilerinden birine geliş ve gidişlerinde de aynı merasim yapılır. Selam toplarının atışında merasime katılan bütün harb gemileri grandi direğine o prensin mensup olduğu hükümetin milli bayrağını ç

– a) Türk harb gemileri birden ziyade devlet başkanı veya hükümdar forsunu taşıyan bir gemiye veya gemilere tesadüf ederler se veya birden ziyade hükümdar forsunun ç

– a) Türk harb gemilerinden biri (

– Milli bayram: Türkiye Cumhuriyetinin ilan edildiği 29

– a) Zafer Bayramı: 30 Ağustos günüdür. Gemiler ve mevaki bu gün hisa bayrak zamanında gece yarısına kadar gündüz alay sancakları ve topuz bayrakları ile gece yarısına kadar gece dış tenviratla donatılır. Saat 12.00 de 21 pare top atılır. b) Milli Hakimiyet Bayramı: 22 Nisan öğleden sonra başlar. 23 Nisan gece yarısına kadar devam eder. Gemiler ve mevaki gündüz alay sancakları ve topuz bayrakları ile ve gece dış tenviratla donatılır. 23 Nisan günü saat 12.00 de 21 atım top atılır. c) Bahar Bayramı: Mayısın birinci günüdür. Gemi ve mevakide hiçbir merasim yapılmaz. d) Ş

– Yabancı limanlarda bulunulduğu zaman, bayramlara tesadüf ederse bu günlerde yapılması ger

– a) Yabancı limanda bulunurken bir yabancı kral ve kraliçenin doğum, tahta çıkma şenliklerinde veyahut mühim bayram tören günlerinde, o devletin harb gemileri ve müstahkem mevkileri topla selamlama yapacaklarını Türk harb gemilerine evvelden bildirmiş olurlarsa orada hazır bulunan Türk harb gemileri bir dostluk eseri olarak yabancı gemi veya müstahkem mevkiin topla selamlama yaptığı zamanda 21 pareyi geçmem

– Mülki memurlarla subaylardan fiilen ifayı memuriyet edenler için yapılacak selam (Cetvel: 1) de gösterilmiştir.

– Yabancı memurlara saygı gösterm

– Topla selamlanmak hakkını haiz siyasi ve mülki memurlarla kara, deniz ve hava subaylarının bindikleri gemi (

– a) Rütbesinin üstünde bir memuriyete muvakkaten v

– Ast memurin ve subaylar hiç bir zaman üst yanında selamlanmaz.

– a) Üst bir deniz subayının forsu aşağıdaki ş

– Resmi memuriyeti olmayan denizde tuğamiral, kara ve havada tuğgeneral rütbesinin dununda bulunan Türk subaylarına hiçbir mahalde topla selam resmi yapılmıyacağı gibi Türk harb gemileriyle müstahkem mevki arasında dahi topla merasim yapılmaz. ÜÇÜNCÜ FASIL Milletlerarası top ile selam ve yabancılara mahsus top ile selam Milletlerarası merasim:

– Bir kumandan veyahut bir komodor forsunu hamil olan gemiler veya bir albayın kumandasında bulunan gemiler ile, yabancı harb gemileri arasında yapılacak merasim için bütün ecnebi bahriyesi tarafından kabul edilmiş olan aşağıdaki hususlara riayet edilec

– Büyük rütbeli yabancı memurlardan biri veye fors ç

– Bir gemi kumandanı veya birden ziyade gemilere kumanda eden kıdemli bir subay bir ecnebi limana demirlediği zaman, orada limana sahip olan devletin müstahkem mevkii veya batarya veya bir harb gemisi bulunuyor ve kendi tarafından ifa olunacak selamın iade edileceğine kanaat hasıl ederse, o devletin sancağını 21 pare top ile selamlar. Bir harb gemisi bir ecnebi limanını her ziyaretinde top ile selamlar. Ancak limandan muvakkaten çıkarıldığı takdirde mahalli memurların muvafakatiyle avdette selam resminden sarfınazar edilir. Bu husus milletlerarasınca kabul edilmiştir. Yabancı kumandan ve komodorlar:

– Türk harb gemilerinin bir veya birkaçı kumandan forsunu hamil bir yabancı harb gemisine veyahut bir filoya veya bir komodor gidonuna tesadüf ederse ve o yabancı subayı Türk harb gemilerine kumanda eden kıdemli subayın üstü ise, Türk harb gemisine veya bir filosuna kumanda eden subay, yabancı fors sahibi subayı (

– Usulen selam resmine intizar edilen harb gemilerinden biri her hangi bir sebepten dolayı selam resmine muktedir olmadığı takdirde, o sebep hakkında ait olduğu makamlara veyahut zevata derhal lüzumlu izahat verilir. Resmen tanınmış hükümetler:

– Yabancı hanedan ve hükümdarlarına veya yabancı memurun forslarına selam resmi yapılması, mezkür hükümetin Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından resmen tanınmış olmasına bağlıdır. Resmi selam için milli sancakların aryası:

– Kendi kara sularımızda her ne cinsten olursa olsun yabancı harb gemileri, selam için evvela veya aynı zamanda, kendi bayraklarını arya etmedikçe Türk harb gemileri hiçbir veçhile bayraklarını arya etmezler. DÖRDÜNCÜ FASIL Umumiyetle top ile selam resmi Kıdemli subay müsaadesi:

– İşaret ve sair bir vasıta ile kıdemli subaydan evvelce müsaade alınmadıkça hiç bir selam topu atılmaz. Kıdemli subayın şahsına karşı ifa edilec

– Türkiye Cumhuriyeti subaylarından birinin uhdesinde top ile selamlanacak mütaaddit memuriyetler bulunacak olursa bu zat en çok top hakkını haiz memuriyete göre selamlanır.

– Selam topları aşağıda izah edilen gemilerden atılır: a) Muhripler ile refakat gemilerinden daha büyük ve selamlık için elverişli dört veya daha ziyade top bulunan ve albay, yarbay ve binbaşı tarafından kumanda edilen bütün harb gemilerinden. b) Kullanılacak topların adedi hiçbir vakit (a) paragrafında bildirilen adedden az olamaz. c) Çanaklık topları selamlık hususatında kullanılmaz. d) Gemide bulunan hafif topların cinsi muhtelif ise, selamlık için topların en ağırı kullanılır. Yalnız bunlardan asgari dört aded bulunmak icap eder. e) Kati lüzum olmadıkça 8.8 milimetrelik üstünde hiçbir top selamlık için kullanılmaz. f) Bazı hususi ahval icabı olarak bir yabancı hükümet memuruna veya subayına top ile selamın yapılmaması iğbirarı mucip olmıyacak surette, izah edilemiyec

– Haliç gibi küçük ve iç limanlarda müsaade edilmedikçe hiçbir suretle merasim için top atılmaz. Topla selamlık zamanı:

– Güneşin doğması ile batması arasında selam topu atılması kaideyi umumiyedir. Buna binaen top ile selam resmi saat 08.00 ile güneşin batması arasında yapılır. Selam için atılacak toplar, hisa sancakta İstiklal Marşının hitamında veya boru ile hisa sancak yapılıyorsa sancak merasiminin hemen sonunda top ile atışa başlanır. Kanuna aykırı selamlar icra olunmayacak:

– Kanunen icra olunan selamlardan maada top ile selam yapılmaz. Yalnız donanma ve ordu tarafından kazanılan bir zaferin tesidi veyahut milli bir vaka için hususi bir emirle merasim icra olunur. BEŞİNCİ FASIL İade edilm

– Türk harb gemileri ile müstahkem mevki ve bataryalarına veyahut bunlar tarafından iade edilec

– a) Türk harb gemileri, müstahkem mevki ve bataryalardan yabancı hükümdarlarına ve hükümdar hanedanı azasına veya yabancı memurlara ifa olunacak selamlar hakkında, aşağıda yazılı hususlara riayet ederler. İade edilmiyec

– Milli Savunma V

– Türk veya yabancı ticaret gemileri veyahut Türkiye Cumhuriyeti donanmasına bağlı olmayan gemiler, Türk harb gemilerini topla selamlarsa t

– a) Yabancı harb gemileri ve müstahkem mevkileri ile selam resmi yapılırken veya yabancılara saygı için selam topları atılırken ç

– (1) Kumandan bulunan fors sahibi veya diğer bir subay bir limana varışında, uhdesinde sefaret veya sefaret müsteşarlığı bulunan Türk siyasi memurlarını evvela ziyaret eder ve fakat sefaret müsteşarı veya başkonsolostan ast dereceyi haiz olan siyasi memurların evvela ziyaretlerine intizar edilir. (2) Uhdesinde sefaret bulunan siyasi memurların makamları hakkında tereddüt hasıl olduğu takdirde resmi ziyaret yapılmadan evvel bir subay gönderiler

Kumandan bulunan fors sahibi veya diğer bir subay bir limana varışında, uhdesinde sefaret veya sefaret müsteşarlığı bulunan Türk siyasi memurlarını evvela ziyaret eder ve fakat sefaret müsteşarı veya başkonsolostan ast dereceyi haiz olan siyasi memurların evvela ziyaretlerine intizar edilir.

Uhdesinde sefaret bulunan siyasi memurların makamları hakkında tereddüt hasıl olduğu takdirde resmi ziyaret yapılmadan evvel bir subay gönderiler

– Bir filo veya birkaç gemi veyahut bir geminin bir yabancı limana varışta, aşağıda yazıldığı sıra üzerine ast makamı haiz olan evvela ziyaret yapar. Eşit makamlarda limana gelmiş bulunan filo veya gemiler veyahut gemi kumandanı ilk ziyareti yapar. Eşit makamlar: Sefaret müsteşarı, başkonsolos = Tümamiral, tuğamiral, komodor, Konsolos = Albay Muavin konsolos = Yarbay Valiler ve astları ile ziyaret:

– a) Türk donanması subayları ile, Türk valileri ve kaymakamları ve nahiye müdürleri arasında yapılacak ziyaretlerde aşağıdaki hususlara riayet olunur. b) Resmi ziyaret aşağıda yazılı olduğu gibi yapılır. (1) Bir veya daha ziyade harb gemileri bir Türk limanına varışlarında orada bulunan vali veya kaymakam ve nahiye müdürleri ile donanma kumandanı veya harb gemisi kumandanı arasında. (2) Donanma kumandanı veya komodorun memuriyete tayinlerinden beri ilk defa olarak limana varışlarında vali kaymakam ve nahiye müdürleri arasında. (3) Yeni tayin olunan vali, kaymakam veya nahiye müdürlerinin resmi memuriyetlerine başlamaları ile orada bulunan bütün kumandan ve komodorlar arasında. İşbu ziyaretler yukarıda yazılmış olan memurin ve subayların memuriyetleri esnasında bir defadan ziyade yapılmaz. c) (1) Bir filo veya bir harb gemisine kumanda eden koramiral veya madunu rütbeyi haiz subaylar valiyi evvela ziyaret ederler. (2) Kaymakamlar; fors sahibi subayları veya komodorları ile albay rütbesind

Bir veya daha ziyade harb gemileri bir Türk limanına varışlarında orada bulunan vali veya kaymakam ve nahiye müdürleri ile donanma kumandanı veya harb gemisi kumandanı arasında.

Donanma kumandanı veya komodorun memuriyete tayinlerinden beri ilk defa olarak limana varışlarında vali kaymakam ve nahiye müdürleri arasında.

Yeni tayin olunan vali, kaymakam veya nahiye müdürlerinin resmi memuriyetlerine başlamaları ile orada bulunan bütün kumandan ve komodorlar arasında. İşbu ziyaretler yukarıda yazılmış olan memurin ve subayların memuriyetleri esnasında bir defadan ziyade yapılmaz. c)

Bir filo veya bir harb gemisine kumanda eden koramiral veya madunu rütbeyi haiz subaylar valiyi evvela ziyaret ederler.

Kaymakamlar; fors sahibi subayları veya komodorları ile albay rütbesind

– Gemiye resmi ziyaret için gelec

– Reisicumhura mahsus fors, Reisicumhurun bindiği geminin grandi direğine (Yoksa mevcut direğe) ç

– Uhdesinde bilfiil kumandanlık bulunan Milli Savunma V

– Aynı forsu ç

– Komodorlara mahsus forslar, bulundukları geminin grandi direğine (Yoksa mevcut direğe) ç

– Deniz kuvvetleri kumandanlığı, fors ç

– a) Bir gemiye: Reisicumhur veya fors sahibi üst subaya ait forsu ç

– Limanda bulunmakta olan gemilerin kumandanlarından en kıdemlisi, kıdemli kumandan forsu bulunduğu geminin pruva direğinin cundasına ç

– Mürettebatı bulunan bütün Türk harb gemileri Türk bayrağını kıç gönderilerine ç

– Mürettebatı bulunan ve kumandanı Türk Deniz Kuvvetlerine mensup resmi deniz personeli olan, Türk harb gemileri forsu ç

– a) Türk limanlarında demirli bulunduğu zaman Türk Bayrağı hergün saat 08.00 de kıç göndere ç

– Bayrak Kanunu ile abul edilmiş bulunan forslardan başka hiç bir bayrak veya alamet fors yerine ç

– Büyük amiral, oramiral ve uhdesinde kumandanlık bulunan fors sahibi subay veya komodor Türk harb gemilerinde yüzbaşı kumandasında silahlı ihtiram kıtası tarafından karşılanır. Bu sırada subaylar selam resmini ifa ederler. Muzika ile karşılanma marşı çalınır. Kumandanı yüzbaşı olan gemilerde ihtiram kıtası çıkarılmaz. Koramiral, tümamiral:

– Uhdesinde kumandanlık bulunmayan (Fors sahibi olmayan) bir koramiral veya tümamiral yüzbaşı kumandasında silahlı ihtiram kıtası tarafından istikbal olunur. Subaylar selam resmi ifa ederler. Muzika karşılama marşı çalar. Uhdesinde kumandanlık bulunmayan tuğamiral:

– Uhdesinde kumandanlık bulunmayan (Fors sahibi olmayan) tuğamiral bir üsteğmen kumandasında silahlı ihtiram kıtasiyle karşılanır. Subaylar selam resmi ifa ederler. Muzika karşılama marşı çalar. Fors ile geçen bir deniz vasıtası:

– 140 – 141 – 142 de yazılı hususlar yalnız güverte subayları için tatbik olunur. Lumbar ağzına çıkarılacak ihtiram kıtası:

– Gemi kumandanı yüzbaşı üstü (Yüzbaşı hariç) olduğu takdirde merasim yapılacak şahsın rütbesine mütenazir, ilişik birinci cetvelde gösterilen top adedine göre silahlı er lumbar ağzına çıkarılır. Kara ve hava subayları:

– Kara ve hava generalleri Türk harb gemilerine mütenazir amirallerce yapılan merasim ile karşılanır ve uğurlanır.

– Türk harb gemilerini resmen ziyaret eden mülki devlet büyükleri ilişik cetvel 1 de gösterilen eşit top haklarındaki amirallere ait merasim ile karşılanır ve uğurlanır. Deniz subaylarının karadaki ziyaretleri:

– Türk deniz üst subayları resmi olarak kara ve hava kuvvetleri kumandanlıklarını ziyaret ettiklerinde rütbelerine eşit kara üst subaylarına yapılan merasim ile karşılanır ve uğurlanır.

– Bir fors sahibi deniz üst subayı veya komodor normal seyir ve talimlerde veyahut bir vasıta ile bir harb gemisinin yanından geçerken ister forsu olsun ister olmasın gemiler tarafından boru veya batarya düdüğü ile dikkat çalmak suretiyle selamlanır. Bütün subay ve astsubaylar selam resmi ifa ederler ve erler hazırol vaziyetinde bulunurlar. Bu merasim 24 saat zarfında bir kere icra olunur. ONBİRİNCİFASIL Selam ve ihtiram Gemide resmi selam:

– a) Deniz, kara ve hava subayları, astsubayları ve erleri bir geminin lumbar ağzından gemiye girdikleri veyahut kıç güverteye ilk çıktıkları zaman bayrağa cephe verm

– a) Filikalarda bulunan muhtelif rütbelerd

– Vazifei askeriyesini ifa ederken vefat eden amiraller, generaller ve komodorların cenaze alayında cenaze kabre nakledilinceye kadar (Dakika topları) atılır. Bu topların adedi müteveffanın berhayat iken rütbesine mahsus top adedini tecavüz etmiyec

– Kumandan mevkiinde bulunan bir albay, yarbay ve binbaşının cenaze alayında naşı denize ilka veya sahile nakledilm

– Mülki memurların cenaze merasiminde yani cenaze alayı kabristana giderken mütevaffının hali hayatında müstehak olduğu selam topları adedine müsavi adedde dakika topları atılır. Hayatında top selamına hakkı olmıyan memurinin cenaze alayında top atılmaz. Sancağın mezestiresi:

– a) Karada yapılacak cenaze alayı için Türk Bayrağı, naşın bulunduğu mahalden alayın har

– Deniz subaylarının deniz merasiminde giyec

– Gece topuz feneri ç

– Alay sancakları pruvadan başlamak üzere pruva direği şapkası, grandi direği şapkası, kıç göndere gelm

– Seyir halinde bulunan bir harb gemisi, demirli veya seyir halinde bulunan bir geminin yanından geçerken ast kumandan gemisi, üst kumandan gemisini batarya düdüğü ile selamlar. Bir uzun bir kısa sancakta gördüğüne göre: Bir uzun iki kısa iskelede gördüğüne göre çalınır. Selamlayacak gemi selamlanacak geminin bordasına yaklaşırken hangi bordasını görüyorsa ona göre düdük çalar. Selamlanan gemide derhal gördüğü bordaya nazaran düdük çalarak selama mukabele eder. Takbiren bir dakika sonra selamlanan gemi iki kısa düdük çalar ve bunu takiben selamlayan gemi de iki kısa düdük çalarak rahat vaziyete geçerler. Selam esnasında erler hazır ol vaziyetinde astsubay ve subaylar el ile selam vaziyetinde bulunurlar. Bu merasim günde bir kere yapılır. Boru ile selam:

– Harb gemilerinde borozan bulunduğu takdirde seyir halinde bulunan bir gemi, demirli veya seyir halinde diğer harb gemisinin yanından geçerken evvela ast gemi kumandanı üst gemi kumandanını boru ile (Dikkat) çalarak selamlar. Bunu takiben üst Kumandan gemisi boru ile (Dikkat) çalarak selamlar. Takriben bir dakika sonra üst evvela rahat çalar ve takiben ast rahat çalar. Boru ile (Dikkat) çalındığı vakit bütün erler hazırol vaziyetine geçer astsubaylar ve subaylar el ile selam verirler. Cimariva:

– Cimarivanın ne zaman yapılacağı birinci fasılda yazılmıştır. Bunlara ilaveten donanma kumandanının tensibi ile yabancı harb gemilerine tesadüfte cimariva yapılır. Cimariva yerlerinde erat hazırol vaziyetinde bulunurlar. Fazla merasim yapılması arzu edildiği takdirde merasim esnasında üç defa "sağol" diye bağırılır. Silistre:

– a) Silistre nedir: Aşağıda gösterilen askeri ve sivil şahısların gemiye geliş ve gidişlerinde selam makamında çalınan düdüktür. b) Silistre kimlere çalınır: (1) Reisicumhur (2) Başbakan ve Meclis Başkanı (3) Hükümet erkanı (4) Gemiyi resmen ziyaret eden milli ve ecnebi devlet ricali (5) Amiral ve generaller (6) Albaydan binbaşıya kadar (Binbaşı dahil) kara, deniz ve hava subayları h - Birlik ve gemi kumandanı olan deniz subayları c) Silistre ne zaman çalınır: a - Silistre gemiye gelişlerde, merasim yapılacak şahıs iskelenin alt tavasına ayak bastığı anda ve gemiden ayrılışlarda alt tavadan vasıtaya ayak bastığı anda çalışmaya başlar. b - Gemi kıçtan kara veya aborda iken, kıçtan kara iskelesinden veya aborda tarafından gemiye giren şahıslara da silistre (a) paragrafındaki ş

Reisicumhur

Başbakan ve Meclis Başkanı

Hükümet erkanı

Gemiyi resmen ziyaret eden milli ve ecnebi devlet ricali

Amiral ve generaller

Albaydan binbaşıya kadar (Binbaşı dahil) kara, deniz ve hava subayları h - Birlik ve gemi kumandanı olan deniz subayları c) Silistre ne zaman çalınır: a - Silistre gemiye gelişlerde, merasim yapılacak şahıs iskelenin alt tavasına ayak bastığı anda ve gemiden ayrılışlarda alt tavadan vasıtaya ayak bastığı anda çalışmaya başlar. b - Gemi kıçtan kara veya aborda iken, kıçtan kara iskelesinden veya aborda tarafından gemiye giren şahıslara da silistre (a) paragrafındaki ş

kara, deniz ve hava subayları h - Birlik ve gemi kumandanı olan deniz subayları

Silistre ne zaman çalınır: a - Silistre gemiye gelişlerde, merasim yapılacak şahıs iskelenin alt tavasına ayak bastığı anda ve gemiden ayrılışlarda alt tavadan vasıtaya ayak bastığı anda çalışmaya başlar. b - Gemi kıçtan kara veya aborda iken, kıçtan kara iskelesinden veya aborda tarafından gemiye giren şahıslara da silistre (

paragrafındaki ş

– Aşağıda tarih ve numaraları yazılı talimatnameler mer'iyetten kaldırılmıştır. a) 4/3/1933 gün ve 13963 sayılı Askeri Merasim Talimatnamesi, 30 Mayıs 1926 tarih ve 3687 sayılı Merasim ve Teşrifatı Bahriye Talimatnamesi; b) 2/4762 sayılı İcra V

– Bu Talimatname Resmi Gazete'de neşri tarihinden itibaren mer'iyete girec

a) da gösterilmiştir. Ziyaretçilerin miktarı, Mozole'nin istiabından fazla olduğu takdirde içeri giremiyenler, ziyaret programında gösterilen sıraya göre Mozole önündeki meydanlıkta (

a) daki yerlerini alırlar. Bu esnada ziyaretçilerin başkanı teslim aldığı çelengi sembolik taşın muayyen yerine koyarak yerini alır. Bu esnada boru ile verilecek bir (Ti...) işaretiyle Mozole iç ve dışında bulunan bütün ziyaretçiler saygı duruşuna geçerler. Tüfekli erler selam dur vaziyetine geçmek, tüfeksiz erler elle selam vermek suretiyle saygı duruşuna iştirak ederler. Bir dakikalık (10 Kasımda 2 dakikalık) bir saygı duruşunu mütaakip bando hiçbir işaret beklemeden İstiklal Marşını çalmağa başlar. İstiklal Marşının çalınacağı zaman, bando öğretmeni tarafından (Ti...) işareti verildiği anda saatine bakmak suretiyle tayin ve takdir olunur. Saygı duruşu İstiklal Marşının devamınca muhafaza olunur. İstiklal Marşının sona ermesiyle yapılan merasim de biter. Tüfekli erler selam durdan silah omuza, tüfeksiz erler esas duruşa geçerler. Bu esnada Garnizon K. ve Protokol U. Md. derhal ziyaretçilerin başkanının ilerisine geçerek kendilerine yol gösterirler. Orta kapıdan Mozole, çıkış kapısından da Anıt - Kabir terkedilir. Gerekiyorsa çıkış kapısı yanındaki kulede, Garnizon Kumandanı tarafından defteri mahsus ziyaretçilerin başkanına imzaya arzedilir. Mozole içindeki diğer ziyaretçiler de sağdakiler sola ve soldakiler sağa dönerek girişteki tertip ve sıraya göre başkanı takiben Mozole ve Anıt-Kabir'i terkederler. (3) Mozole dışındaki meydanda bulunan ziyaretçiler, Mozole'nin boşalmasını mütaakıp programda tesbit edilmiş protokol sıralarına göre ve altışarlı sıralar halinde Mozole'nin sol kapısından girmek ve sağ kapıdan çıkmak suretiyle sembolik taşın önünden bir saygı geçidi yaparlar. (4) Merasim kıtasiyle Alle'deki, merdivenlerdeki ve Mozole içindeki nöbetçiler, ziyaretçiler Anıt - Kabir'i terkedinceye kadar, (Yalnız 10 Kasım'da Mozole içindeki nöbetçiler o gün ziyarete devam ettiği takdirde grub zamanına kadar) yerlerini muhafaza ederler. e. Hususi heyet ve şahısların ziyaretlerinde askeri merasim yapılmaz. Anıt - Kabir Muhafız Bölük K. tarafından ziyaretçiler giriş kapısında karşılanarak aynı tertiple Anıt - Kabir'e ve Mozole'ye girilir, ziyaret yapılarak çıkılır.