Tebliğler - Sayı: 40157

teki KDV mevzuatında belirtilen bilgilere yer verilecektir. İstenilen belgelerin fotokopilerinin sunulması halinde, Birlik Yüklenicisinin gerçek kişi olması durumunda kendisi tarafından, tüzel kişi olması durumundaysa kurum yetkilisi tarafından bu fotokopilerin “Aslının Aynıdır” şerhi düşülerek varsa kaşe tatbiki, imza ve tarih konulmak suretiyle onaylanması gerekir. İade için Yeminli Mali Müşavir (YMM) Tasdik Raporu ibraz edilen durumlarda KDV mevzuatının gümrük beyannameli mal ihracı için öngörülen limitleri geçerli olacaktır. Birlik Sözleşmesinde yer alan bütçe tutarını aşan harcamalara ait KDV ile Birlik Yüklenicisi tarafından Birlik Sözleşmesi kapsamında yüklenilen ve Sözleşme Makamından tahsil edilen KDV, Birlik Yüklenicisine iade edilmez. Ayrıca KDV mükellefi olmayan Birlik Yüklenicisine yapılacak olan KDV iadelerinde aşağıdaki hususlar da dikkate alınır: KDV mükellefi olmayan Birlik Yüklenicisine AB fonundan yapılan ödemeye, KDV’nin dâhil olup olmadığı hususu yüklenilen KDV listesine şerh düşülerek, yetkilinin adı soyadı, unvanı ve tarih belirtilmek suretiyle Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır. Yapılan harcamaların Birlik Sözleşmesi kapsamında olduğuna ilişkin YMM Raporunun bulunması halinde, Sözleşme Makamı anılan listeyi, bu rapora dayanarak onaylayacaktır. Bununla birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz konusu listenin; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin Birlik Yüklenicisi olması durumunda bu idarelerin konu ile ilgili imzaya yetkili üst idari amiri, bunlar dışındaki Birlik Yüklenicilerinde ise gerçek kişi Birlik Yüklenicisinin kendisi tarafından, tüzel kişi Birlik Yüklenicisinde ise tüzel kişiliğin konu ile ilgili imzaya yetkili üst yöneticisi tarafından onaylanması gerekmektedir. Bu şekilde yapılacak onayda, yapılan harcamaların Birlik Sözleşmesi kapsamında olduğuna ilişkin düzenlenmiş YMM Raporunun bir örneği de eklenecektir. YMM KDV İadesi Tasdik Raporu düzenlendiği durumlarda, yüklenilen KDV listesinin onaylanmasına ilişkin ayrıca bir YMM Raporu düzenlemesine gerek bulunmamaktadır. 4.2.3.2. Tedarikçiye KDV iadesi Tedarikçilerin Birlik Sözleşmesi kapsamındaki KDV iade başvurularını, yürürlükteki KDV mevzuatı çerçevesinde, bağlı oldukları vergi dairesi müdürlüğüne/malmüdürlüğüne yapması gerekmektedir. Tedarikçi iade başvurusu için gümrük beyannameli mal ihracından doğan KDV iadeleri çerçevesinde ibraz edeceği belgelere aşağıdaki belgeleri de ilave edecektir: 1) İadeye konu her bir fatura için Birlik Yüklenicisinden aldığı KDV İstisna Sertifikasının Birlik Yüklenicisi tarafından “Aslının Aynıdır” onaylı bir örneği. 2) Bu Tebliğin “4.2.2.6.” numaralı bölümü uyarınca Tedarik Sözleşmesi düzenlenmesinin zorunlu olduğu durumlarda Birlik Yüklenicisi ile yapılan bu Tebliğin aynı bölümündeki esasları dâhilinde düzenlenen Tedarik Sözleşmesinin onaylı örneği. İade için YMM KDV İadesi Tasdik Raporu ibraz edilen durumlarda mal ihracı için öngörülen limitler geçerli olacaktır. 4.2.3.3. KDV iadesi için Vergi Dairesi Müdürlüğünce/Malmüdürlüğünce yapılacak işlemler KDV iadesi yapmakla görevlendirilen vergi dairesi müdürlüğünce/malmüdürlüğünce, yukarıda belirtilen belgelerle birlikte başvuran KDV mükellefi olmayan ve herhangi bir diğer vergi türünden mükellefiyet kaydı bulunmayan; - T.C. vatandaşı Birlik Yüklenicisine, T.C. kimlik numarası üzerinden, - T.C. vatandaşı olmayan ve/veya Türkiye’de ikametgâhı olmayan gerçek kişiler ile Türkiye’de işyeri olmayan tüzel kişi Birlik Yüklenicilerine (Yerleşik Eşleştirme Danışmanları dâhil) ilgili mevzuatına göre verilmiş olan potansiyel vergi kimlik numarasından (daha önce verilmemiş ise potansiyel vergi kimlik numarası verilmek suretiyle), işlem yapılacaktır. KDV dışında başka bir vergi türünden mükellefiyet kaydı varsa, buna ilişkin vergi kimlik numarasından iade dilekçesi kabul edilecektir. Bu Tebliğin “4.2.3.1.1.” numaralı bölümünde belirtilen iade için yetkili vergi dairesi müdürlüğü/malmüdürlüğü, Birlik Yüklenicisinin iade talebini, gerekli incelemeleri yaptıktan sonra nakden veya mahsuben yerine getirecektir. Tedarikçilerin iade talepleri, bağlı oldukları vergi dairesi müdürlüğü/malmüdürlüğü tarafından değerlendirilecektir. Nakden veya mahsuben iade talepleri, iade için gerekli belgelerin ibrazı ve varsa eksikliklerin tamamlanmasını takiben, yürürlükteki KDV mevzuatının gümrük beyannameli mal ihracından doğan KDV’nin iadesindeki esaslar çerçevesinde belgelerin eksiksiz tamamlandığı tarihten itibaren 30 gün içerisinde sonuçlandırılacaktır. İade işlemleri sırasında yürürlükteki KDV mevzuatının “Özel Esaslar” bölümündeki düzenlemeler saklıdır. Vergi dairesi müdürlükleri/malmüdürlükleri, IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması kapsamında Birlik Yüklenicilerine ve Tedarikçilere yapmış oldukları KDV iadelerine ilişkin olarak hazırladıkları listeyi (EK-13) her yıl şubat ayının sonuna kadar öncelikle avrupabirligi@gelirler.gov.tr elektronik posta adresine ve ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığına resmi yazı ekinde excel formatında bağlı oldukları (Değişik ibare:RG-24/9/2024-32672)(2) defterdarlık aracılığıyla göndereceklerdir. 4.2.4. Özellik arz eden durumlar 4.2.4.1. Yıllara sari inşaat-taahhüt işleri Yıllara sari inşaat-taahhüt işi yapan Birlik Yüklenicisi, bu iş ile ilgili olarak yüklendiği ve ilgili dönemde verdiği KDV beyannamesinde indiremediği KDV’yi, bu Tebliğde belirtilen usul ve esaslar dâhilinde iade alabilecektir. Ancak yürürlükteki KDV mevzuatında belirtilen satış faturaları yerine, ilgili vergilendirme döneminde yaptıkları işle ilgili hakediş belgeleri karşılığında Sözleşme Makamınca yapılan ödemeye ilişkin verilen makbuzun (banka dekontu, tahsilat alındısı ve benzeri) yüklenilen KDV listesine eklenmesi yeterli olacaktır. 4.2.4.2. KDV İstisna Sertifikası ibraz edilmeden KDV’siz fatura düzenlenmesi Bu Tebliğin “4.2.2.1.” numaralı bölümünde belirtilen makamlara Birlik Sözleşmesinin süresi içerisinde herhangi bir tarihte başvurarak, bu makamlarca Birlik Yüklenicisi olduğu yazılı olarak tespit edilen Birlik Yüklenicisine mal teslim eden, hizmet ifasında bulunan veya iş yapan Tedarikçinin, kendisine Birlik Yüklenicisi tarafından o gün için geçerli bir KDV İstisna Sertifikası ibraz edilmemesine rağmen KDV hesaplamaksızın fatura düzenlemesi durumunda, yüklendiği KDV’lerin indirim ve iadeye konu edilebilmesi; işlemin Birlik Sözleşmesi süresi içerisinde yapılmış olması, Birlik Sözleşmesi kapsamında olduğunun Yeminli Mali Müşavir (YMM) Raporu veya Vergi İnceleme Raporuyla tespiti ve bu Tebliğdeki diğer koşullara uyulması şartıyla mümkündür. Bu tespit, YMM KDV İadesi Tasdik Raporu ibraz edilen durumlarda işbu rapor ile de yapılabilir. Diğer yandan, yukarıdaki işleme taraf olan Birlik Yüklenicisine ve Tedarikçiye 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 352 nci maddesinin II/7 nci bendi uyarınca ayrı ayrı ikinci derece usulsüzlük cezası kesilir. Bu Tebliğin “4.2.2.1.” numaralı bölümünde belirtilen makamlara Birlik Sözleşmesinin süresi içerisinde herhangi bir tarihte başvurmayan Birlik Yüklenicisine mal teslim eden, hizmet ifasında bulunan veya iş yapan Tedarikçinin, kendisine Birlik Yüklenicisi tarafından o gün için geçerli bir KDV İstisna Sertifikası ibraz edilmemesine rağmen KDV hesaplamaksızın fatura düzenlemesi durumunda, Tedarikçinin ilgili dönem KDV beyanlarında gerekli düzeltme işlemleri yapılacaktır. Vergi ziyaına neden olan durumların ortaya çıkması halinde, 213 sayılı Kanun hükümlerine göre vergi ziyaı cezası uygulanacaktır. Yapılacak düzeltme işleminin sonucunu müteakiben söz konusu mal teslimi veya hizmet ifasının Birlik Sözleşmesi kapsamında olduğunun YMM Raporuyla veya bir Vergi İnceleme Raporuyla tespiti halinde ve bu Tebliğdeki diğer koşullara uyulması durumunda, yürürlükteki KDV mevzuatına göre yapmış olduğu mal ve hizmet alımları nedeniyle yüklendiği KDV’ler ile ilgili Birlik Yüklenicisinin iade başvurusu, iadeye yetkili makam tarafından sonuçlandırılacaktır. 4.2.4.3. Sözleşme Makamınca nihai uygun harcama tutarının tespiti Sözleşme Makamının yaptığı denetimler sonucunda sözleşmeye ilişkin nihai uygun harcama tutarının yeniden belirlenmesi durumunda, söz konusu Birlik Sözleşmesi kapsamında Tedarikçilerden yapılan mal teslimleri, hizmet ifaları ve yapım işlerinde faydalanılan KDV istisna tutarları, yeni sözleşme bütçesi dikkate alınarak hesaplanacak, bu tutarı aşan kısımlar için KDV istisnasından yararlanıldığının tespit edilmesi durumunda aşan kısımlara yönelik tahsil edilmeyen vergiler, 213 sayılı Kanun hükümleri uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmek ve söz konusu vergiler için kendi vergi kanunlarında belirtilen ve tarhiyatın ilgili bulunduğu döneme ilişkin normal vade tarihinden son yapılan tarhiyatın tahakkuk tarihine kadar gecikme faizi hesaplanmak suretiyle bu Tebliğin “4.2.3.1.1.” numaralı bölümünde belirtilen iadeye yetkili vergi dairesi müdürlüğünce/malmüdürlüğünce tahsil edilecektir. Faaliyet dönemi devam eden sözleşmelerle ilgili olarak, Sözleşme Makamlarınca gönderilen ara dönem uygun harcama bildirimleri bu madde bakımından nihai uygun harcama tutarı olarak işleme konulmayacaktır. 4.2.4.4. Birlik Sözleşmesinin feshi Birlik Sözleşmesinin feshedildiğinin “4.2.2.1.” numaralı bölümde belirtilen Başvuru Makamları tarafından öğrenilmesi durumunda, KDV İstisna Sertifikası iptal edilecek ve feshedilen Birlik Sözleşmesi kapsamında faydalanılan istisnalar nedeni ile varsa tahsil edilmeyen vergiler 213 sayılı Kanun hükümleri uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmek ve söz konusu vergiler için kendi vergi kanunlarında belirtilen ve tarhiyatın ilgili bulunduğu döneme ilişkin normal vade tarihinden son yapılan tarhiyatın tahakkuk tarihine kadar gecikme faizi hesaplanmak suretiyle bu Tebliğin “4.2.3.1.1.” numaralı bölümünde belirtilen, iade için yetkili vergi dairesi müdürlüğünce/malmüdürlüğünce tahsil edilecektir. Birlik Yüklenicisinin kusur ve iradesi dışında, yatırım alanının kamulaştırılması gerekçesiyle Birlik Sözleşmesinin feshedilmesi halinde, yukarıda belirtilen tarhiyatlar esnasında vergi ziyaı cezası kesilmez. 4.2.4.5. Müteselsil sorumluluk Tedarikçilerin bu Tebliğ hükümlerine aykırı olarak KDV istisnası uygulamaları halinde, istisna uygulaması nedeniyle ziyaa uğratılan vergi ile buna bağlı ceza, faiz ve zamlardan, teslim ve hizmeti yapan Tedarikçiler ile birlikte, teslim veya hizmet yapılanlar da müteselsilen sorumlu olur. Kendilerine KDV İstisna Sertifikası ibraz edilen Tedarikçiler, bu Tebliğdeki usul ve esaslara uygun olarak istisna kapsamında işlem yaparlar. Daha sonra işlemin, istisna için gerekli şartları baştan taşımadığı ya da şartların sonradan ihlal edildiğinin tespiti halinde, ziyaa uğratılan vergi ile buna bağlı ceza, faiz ve zamlar, kendisine istisna kapsamında teslim veya hizmet yapılan Birlik Yüklenicisinden aranır. Tedarikçinin indirim işlemleri ve iade talebi ise, bu Tebliğin ilgili bölümlerinde belirtilen usul ve esaslar kapsamında yerine getirilir. 4.2.4.6. Birlik Sözleşmesinin süresi dışında yapılan zorunlu harcamalar Birlik Sözleşmesi ve eklerinde yazılı olan başlangıç tarihinden önce veya bitiş tarihinden sonra Birlik Yüklenicileri tarafından yapılması zorunlu olan hizmet alımlarına ilişkin KDV’lerin iadesi; bu hizmet alımlarının Birlik Sözleşmesi kapsamında ve uygun harcama kalemleri içerisinde olduğunun Birlik Sözleşmesi ve eklerinden açıkça tespit edilebilmesi halinde bu belgelere göre, Birlik Sözleşmesi ve eklerinden açıkça tespit edilemediği durumlarda ise Vergi İnceleme Raporu veya Yeminli Mali Müşavir (YMM) Raporuyla tespiti ve bu Tebliğdeki diğer koşullara uyulması şartıyla mümkündür. Bu tespit, YMM KDV İadesi Tasdik Raporu ibraz edilen durumlarda işbu rapor ile de yapılabilir. 4.2.4.7. Sözleşme Makamlarına düzenlenen faturalar AB mali yardım kurallarına uygun olarak Birlik Yüklenicilerinin, Birlik Sözleşmesi kapsamında yaptıkları işlerle ilgili Sözleşme Makamlarına düzenledikleri faturaların KDV hesaplanmaksızın düzenlenmesinde, Birlik Sözleşmesi süreleri içerisinde olması ve KDV İstisna Sertifikası şartı aranmaz. 4.2.4.8. Birlik Sözleşmesinin süresinden sonra ve fatura düzenleme süresi içinde KDV’li fatura düzenlenmesi halinde Yükleniciye KDV iadesi Birlik Yüklenicisine Birlik Sözleşmesinin süresinden sonra KDV’li fatura düzenlenmesi halinde Yüklenici tarafından yüklenilen KDV’ye ilişkin iadenin yapılması; mal teslimi, hizmet ifası veya yapım işinin sözleşme süresi içerisinde gerçekleşmiş olması şartıyla, bu alımlara ilişkin sözleşme süresinden sonra düzenlenen faturanın mal teslimi, hizmet ifası veya yapım işinin gerçekleştiği tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenmesi ve bu Tebliğdeki diğer koşullara uyulması şartıyla mümkündür. 4.2.4.9. Birlik Sözleşmesinin süresinden sonra ve fatura düzenleme süresi içinde KDV’siz fatura düzenlenmesi halinde Tedarikçiye KDV iadesi Birlik Yüklenicisine Birlik Sözleşmesinin süresinden sonra KDV’siz fatura düzenlenmesi halinde Tedarikçi tarafından yüklenilen KDV’ye ilişkin iadenin yapılması; mal teslimi, hizmet ifası veya yapım işinin sözleşme süresi içerisinde gerçekleşmiş olması şartıyla, bu alımlara ilişkin sözleşme süresinden sonra düzenlenen faturanın mal teslimi, hizmet ifası veya yapım işinin gerçekleştiği tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenmesi ve bu Tebliğdeki diğer koşullara uyulması şartıyla mümkündür. 4.3. Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) istisnası ve uygulaması 4.3.1. Anlaşma hükmü IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/h bendinde; “Birlik yüklenicilerinin harcamaları; Birlik sözleşmesi kapsamında Birlik yüklenicisi tarafından tedarik edilen mallar veya sunulan hizmetler veya yapılan işlere ilişkin harcamalara dair ithalat harçlarından, özel tüketim vergilerinden veya eş etkiye sahip diğer benzer vergi, resim veya harçlardan istisnadır;” hükmü yer almaktadır. 4.3.2. ÖTV istisnası uygulaması Birlik Yüklenicisi, Birlik Sözleşmesi kapsamında ÖTV’ye tabi bir mal almak istediğinde, bu Tebliğin “4.2.2.” numaralı bölümünde belirtilen usul ve esaslar dâhilinde öncelikle KDV İstisna Sertifikası başvurusu yapmak zorundadır. Buna göre, KDV İstisna Sertifikası bu Anlaşma kapsamındaki ÖTV istisnası için de geçerli olacaktır. 4.3.2.1. ÖTV mükellefi olmayanlardan yapılan alımlarda Birlik Yüklenicisi, Birlik Sözleşmesi kapsamında ÖTV mükellefi olmayan Tedarikçiden temin edeceği ÖTV’ye tabi mallar için başlangıçta ÖTV dâhil tutarı ödeyerek alım yapacaktır. Birlik Yüklenicisi, Birlik Sözleşmesinin başlangıç tarihinden itibaren takvim yılının üçer aylık dönemleri itibarıyla bu kapsamda satın aldığı malları, liste (EK-10) halinde hazırlayarak ve “Bu listede yer alan alımlar, IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması kapsamındaki … tarih ve … sayılı Birlik Sözleşmesi kapsamında yapılmıştır.” şeklinde şerh düşülerek Hibe Yararlanıcısına onaylattıracak ve iade için istenilen belgeler arasına ekleyecektir. Hibe Yararlanıcısının aynı zamanda Birlik Yüklenicisi olması durumunda söz konusu ÖTV içeren onaylı mal alım listesi (EK-10), Birlik Sözleşmesi ile ilgili olarak düzenlenmiş Yeminli Mali Müşavir (YMM) Raporuna dayanılarak Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır. Bununla birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz konusu listenin; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin Birlik Yüklenicisi olması durumunda bu idarelerin konu ile ilgili imzaya yetkili üst idari amiri, bunlar dışındaki Birlik Yüklenicilerinde ise gerçek kişi olması durumunda Birlik Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi olması durumunda ise tüzel kişiliğin konu ile ilgili imzaya yetkili üst yöneticisi tarafından onaylanması gerekmektedir. Bu şekilde yapılacak onayda, yapılan harcamaların Birlik Sözleşmesi kapsamında olduğuna ilişkin YMM Raporunun bir örneğinin de eklenmesi gerekmektedir. İstisna olmasına rağmen Birlik Yüklenicisi tarafından ödenen ÖTV’ler, bu Tebliğin “4.3.3.” numaralı bölümünde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde iade alınabilecektir. 4.3.2.2. ÖTV mükelleflerinden yapılan alımlarda Birlik Sözleşmesi kapsamında Birlik Yüklenicisi tarafından ÖTV mükelleflerinden temin edilecek malların, Tedarikçi ile bir örneği bu Tebliğin ekinde yer alan “Tedarik Sözleşmesi”nin (EK-7) yapılması ve bu sözleşme konusu malların Birlik Sözleşmesi kapsamında olduğunun Hibe Yararlanıcısı tarafından onaylanması halinde ÖTV ödenmeksizin tedarik edilmesi mümkündür. ÖTV mükelleflerinden gerçekleştirilecek alımlarda yapılacak Tedarik Sözleşmeleri için herhangi bir limit bulunmamaktadır. Birlik Yüklenicisi ve Tedarikçi, EK-7’deki bilgileri ihtiva etmek kaydıyla Tedarik Sözleşmesinin şeklini serbestçe tayin edebilirler. Birlik Yüklenicisinin aynı zamanda Hibe Yararlanıcısı olması durumunda, söz konusu Tedarik Sözleşmesi, Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır. Bununla birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz konusu listenin; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin Birlik Yüklenicisi olması durumunda bu idarelerin konu ile ilgili imzaya yetkili üst idari amiri, bunlar dışındaki Birlik Yüklenicilerinde ise gerçek kişi Birlik Yüklenicisinin kendisi tarafından, tüzel kişi Birlik Yüklenicisinde ise tüzel kişiliğin konu ile ilgili imzaya yetkili üst yöneticisi tarafından onaylanması gerekmektedir. Tedarikçi, Birlik Yüklenicisi ile yaptığı ve yukarıdaki usullerde onaylanmış Tedarik Sözleşmesinin bir örneğini alarak, Birlik Yüklenicisine düzenlediği fatura veya benzeri evrakta “7424 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması ve … tarih ve … sayılı Birlik Sözleşmesi gereğince ÖTV hesaplanmamıştır.” şeklinde şerh düşmek suretiyle ÖTV hesaplamayacaktır. Birlik Yüklenicisi, Birlik Sözleşmesi kapsamında ÖTV mükellefinden ÖTV ödeyerek yaptığı alımlar için ÖTV içeren onaylı mal alım listesini (EK-10) bu Tebliğin “4.3.2.1.” numaralı bölümünde belirlenen şekilde onaylatarak iade için istenilen belgeler arasına ekleyecektir. 4.3.3. Birlik Yüklenicisi tarafından ödenen ÖTV’nin iadesi 4.3.3.1. KDV İstisna Sertifikası alan Birlik Yüklenicisine ÖTV iadesi Birlik Sözleşmesi kapsamındaki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin KDV’den istisna tutulması için daha önce KDV İstisna Sertifikası alan Birlik Yüklenicisi, bu Tebliğin “4.3.3.3.” numaralı bölümünde belirtilen belgelerle birlikte; a) Türkiye’de yerleşik, herhangi bir vergi türünden mükellefiyeti olmayan (süreksiz vergi mükellefiyeti hariç) gerçek kişiler ikametgâhlarının, (ikametgâhlarının tespiti mümkün değilse sözleşmenin uygulandığı yerin) herhangi bir vergi türünden mükellefiyeti olan (süreksiz vergi mükellefiyeti hariç) gerçek kişiler mükellefiyetinin, tüzel kişiler ise iş merkezinin (kayıtlı merkez) bulunduğu ildeki ekli listede (EK-9) yer alan vergi dairesi müdürlüğüne başvurarak, b) Türkiye’de ikametgâhı olmayan ve herhangi bir vergi türünden mükellefiyeti bulunmayan (süreksiz vergi mükellefiyeti hariç) gerçek kişiler (yerleşik eşleştirme danışmanları dâhil) ile Türkiye’de işyeri olmayan ve herhangi vergi türünden bir vergi mükellefiyeti bulunmayan (süreksiz vergi mükellefiyeti hariç) tüzel kişiler, bu Tebliğin ekinde (EK-9) belirtilen ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından kendileri için tayin edilen vergi dairesi müdürlüğüne başvurarak Birlik Sözleşmesi kapsamındaki harcamaları dolayısıyla ödediği ÖTV’nin iadesini alabileceklerdir. 4.3.3.2. KDV İstisna Sertifikası almayan Birlik Yüklenicisine ÖTV iadesi KDV İstisna Sertifikası almayan Birlik Yüklenicisinin, Sözleşme Makamı ile imzaladığı sözleşmenin IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması kapsamında bir Birlik Sözleşmesi ve kendisinin de Birlik Yüklenicisi olduğunun tespit edilebilmesi için öncelikle bu Tebliğin “4.2.2.3.” numaralı bölümünde belirtilen belgelerle birlikte, yine bu Tebliğin “4.2.2.1.” numaralı bölümünde belirtilen makamlara başvurması gerekmektedir. Bu başvurunun uygun bulunması halinde, ilgili makamlar tarafından Birlik Yüklenicisine bir resmi yazı verilecektir. Birlik Yüklenicisi, verilen resmi yazı ve bu Tebliğin “4.3.3.3.” numaralı bölümünde belirtilen diğer belgelerle birlikte, bu Tebliğe ekli listede (EK-9) yer alan vergi dairesi müdürlüklerinden, bu Tebliğin “4.3.3.1.” numaralı bölümünde belirtilen vergi dairesi müdürlüğüne başvurarak, Birlik Sözleşmesi kapsamındaki harcamaları dolayısıyla ödediği ÖTV’nin iadesini alabilecektir. 4.3.3.3. ÖTV iadesi için istenilen belgeler Birlik Yüklenicileri; 1) Standart İade Talep Dilekçesi, 2) (Değişik ibare:RG-24/9/2024-32672)(2) Gelir İdaresi Başkanlığı veya ilgili defterdarlıktan alınan resmi yazının veya KDV İstisna Sertifikasının bir örneği, 3) ÖTV içeren onaylı mal alım listesi (EK-10), 4) ÖTV içeren mal alımlarına ilişkin fatura veya benzeri evrakın aslı veya onaylı örnekleri, 5) ÖTV içeren mal alımları içerisinde yer alan kendileri tarafından hesaplanmış iade edilecek ÖTV listesi, ile birlikte ilgili vergi dairesine iade için başvuracaklardır. İstenilen belgelerin fotokopilerinin sunulması halinde, Birlik Yüklenicisi gerçek kişi ise kendisi, tüzel kişiyse kurum yetkilisi tarafından bu fotokopilerin “Aslının Aynıdır” şerhi düşülerek, varsa kaşe tatbiki, imza ve tarih konulmak suretiyle onaylanması gerekir. Sözleşme süresi devam eden Birlik Yüklenicisi, ÖTV iade talebini, Birlik Sözleşmesinin başlangıç tarihinden itibaren takvim yılının üçer aylık dönemleri itibarıyla yapacaktır. Sözleşme süresi sona eren Birlik Yüklenicisi, ÖTV iade talebini sözleşmenin tamamlandığı tarihten itibaren yapabilecektir. 4.3.3.4. ÖTV iadesi için Vergi Dairesi Müdürlüğünce yapılacak işlemler ÖTV iadesi yapmakla görevlendirilen vergi dairesi müdürlüğünce, yukarıda belirtilen belgelerle birlikte kendisine başvuran; - T.C. vatandaşı Birlik Yüklenicisine, T.C. kimlik numarası üzerinden, - T.C. vatandaşı olmayan ve/veya Türkiye’de ikametgâhı olmayan gerçek kişiler ile Türkiye’de işyeri olmayan tüzel kişi Birlik Yüklenicilerine (Yerleşik Eşleştirme Danışmanları dâhil) öncelikle ilgili mevzuatına göre verilecek potansiyel vergi kimlik numarasından (daha önce verilmemiş ise potansiyel vergi kimlik numarası verilmek suretiyle), işlem yapılacaktır. Birlik Yüklenicisinin herhangi bir diğer vergi türünden mükellefiyet kaydı varsa, buna ilişkin vergi kimlik numarasından iade dilekçesi kabul edilecektir. Vergi dairesi müdürlüğünce yapılacak incelemede, ÖTV içeren mal alımlarına ilişkin fatura veya benzeri evrakta gösterilen malların 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli listelerde yer alan mallar olduğu ve mal alım bedeli içindeki ÖTV tutarının doğruluğu tespit edilecektir. Bu tespitin; maktu vergi uygulanan (I) sayılı listedeki mallar, (III) sayılı listedeki alkollü içkiler ve tütün mamulleri ile (IV) sayılı listedeki cep telefonları için miktar üzerinden maktu tutar olarak hesaplanması mümkündür. Ancak verginin, ithalatta veya üreticinin teslimindeki matrah üzerinden tabi olduğu orana göre nispi olarak hesaplandığı (II) ve (IV) sayılı listedeki mallar ile (III) sayılı listedeki malların nispi vergi tutarları, gerekirse bu safhalar için vergi incelemesi yapılmak suretiyle tespit edilebilecektir. Bu şekilde hesaplanan ÖTV tutarlarının; ithalatta Gümrük İdaresine, yurt içinde ise mükellefleri tarafından vergi dairesine beyan edilip ödendiğinin de tespiti gerekmektedir. Bu inceleme veya tespitin, Yeminli Mali Müşavir (YMM) Raporuyla da yapılması mümkündür. Vergi dairesi müdürlüğünce gerekli incelemeler yapıldıktan ve verginin ödendiği tespit edildikten sonra, söz konusu mallara ait ÖTV, talebe göre gümrük beyannameli mal ihracından doğan KDV iadesi ile ilgili olarak 26/4/2014 tarihli ve 28983 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde nakden veya mahsuben iade edilecektir. İade işlemleri sırasında yürürlükteki KDV mevzuatının “Özel Esaslar” bölümündeki düzenlemeler saklıdır. İade için YMM Tasdik Raporu ibraz edilen durumlarda, KDV mevzuatının gümrük beyannameli mal ihracı için öngörülen limitleri geçerli olacaktır. İade başvurusu sırasında; bu Tebliğin “4.3.3.3.” numaralı bölümünün iki numaralı fıkrasında Birlik Yüklenicisinden istenilen ve (Değişik ibare:RG-24/9/2024-32672)(2) Gelir İdaresi Başkanlığı veya ilgili defterdarlıktan alınan resmi yazı veya KDV İstisna Sertifikasının ıslak imzalı olması durumunda bir örneği aslı görülmek suretiyle Vergi Dairesi Müdürü veya yetkilendirdiği personel tarafından tasdik edilecektir. Bu belgelerin e-imzalı olması durumunda ise Vergi Dairesi Müdürü veya yetkilendirdiği personel tarafından e-belge doğrulama sisteminden teyidi sağlanacaktır. Vergi dairesi müdürlükleri, IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması kapsamında Birlik Yüklenicileri ve Tedarikçilere yapmış oldukları ÖTV iadelerine ilişkin olarak hazırladıkları listeyi (EK-14) her yıl şubat ayının sonuna kadar öncelikle avrupabirligi@gelirler.gov.tr elektronik posta adresine ve ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığına resmi yazı ekinde excel formatında bağlı olduğu (Değişik ibare:RG-24/9/2024-32672)(2) defterdarlık aracılığıyla göndereceklerdir. 4.3.4. ÖTV istisnasından yararlanılarak ilk iktisabı yapılan araçların üçüncü kişilere devrinde ÖTV uygulaması 4760 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendinde, (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi mallardan, veraset yoluyla intikaller hariç ilk iktisabında istisna uygulananların, istisnadan yararlananlar dışındakilerce iktisabında, ilk iktisaptaki matrah esas alınarak, adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, kayıt ve tescil tarihinde geçerli olan oran üzerinden bu tarihte ÖTV alınacağı hükme bağlanmıştır. Bu hüküm uyarınca, ÖTV istisnasından yararlanılarak ilk iktisabı yapılan kayıt ve tescile tabi taşıt araçlarının, istisnadan yararlanan kişi/kuruluşlara satışı veya devri, veraset yoluyla intikali ile 18/7/1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 39 uncu maddesi kapsamında taşıtın tekrar tescil edilmesine imkân bulunmayacak şekilde hurdaya ayrılması halleri hariç olmak üzere, üçüncü kişiler tarafından iktisabında, söz konusu araçları adına kayıt ve tescil ettirecek olan üçüncü kişiler tarafından 4760 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (a) bendi kapsamında ÖTV beyanında bulunulmak suretiyle ÖTV tarhiyatı yapılacaktır. Söz konusu aracın Birlik Sözleşmesinde yer alan işlerden başka işlerde de kullanılacak olması nedeniyle başlangıçta ÖTV ödemek suretiyle satın alınmış, ancak daha sonra sözleşme kapsamında kullanım süresine bağlı olarak hesaplanan ÖTV tutarı iade edilmiş olması durumunda, iade edilen tutarın üçüncü kişiler tarafından beyan edilip ödenmesi gerekmektedir. 4.4. Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler (ATİK) ile ilgili hususlar 4.4.1. ATİK’lerde KDV istisnası uygulaması Birlik Yüklenicisi, Birlik Sözleşmesi kapsamında teslim edeceği mallar veya sunacağı hizmetler veya yapacağı işler ile bağlantılı olarak temin edeceği ATİK’leri, ancak söz konusu kıymetlerin sadece Birlik Sözleşmesi kapsamında kullanılan kıymetler olması ve bu kıymetlerin Birlik Sözleşmesinin sona ermesiyle Hibe Yararlanıcısı/Nihai Hibe Yararlanıcısına bedelsiz tesliminin öngörülmesi halinde, yukarıda yer alan esaslara göre KDV’siz olarak temin edebilme imkânına sahiptir. Bu durumda Birlik Yüklenicisinin Tedarikçi ile yapacağı ve Hibe Yararlanıcısı tarafından onaylanacak Tedarik Sözleşmesinde (EK-7), bu kıymetin Birlik Sözleşmesi sonunda Hibe Yararlanıcısına/Nihai Hibe Yararlanıcısına bedelsiz devir olunacağı açıkça belirtilecektir. Bununla beraber, ATİK’in Birlik Sözleşmesi kapsamında alındığına ve/veya kullanıldığına dair Sözleşme Makamından alınan resmi yazının (EK-11) örneği de Tedarik Sözleşmesi ekine eklenecektir. Hibe Yararlanıcısının aynı zamanda Birlik Yüklenicisi olması durumunda, söz konusu Tedarik Sözleşmesi, Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır. Bununla birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz konusu Tedarik Sözleşmesinin; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin Birlik Yüklenicisi olması durumunda bu idarelerin konu ile ilgili imzaya yetkili üst idari amiri, bunlar dışındaki Birlik Yüklenicilerinde ise gerçek kişi Birlik Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi Birlik Yüklenicisinde ise tüzel kişiliğin konu ile ilgili imzaya yetkili üst yöneticisi tarafından onaylanması gerekmektedir. Tedarikçi; Birlik Yüklenicisi ile yapmış olduğu Tedarik Sözleşmesinin Hibe Yararlanıcısı tarafından, Hibe Yararlanıcısı ile Birlik Yüklenicisinin aynı olması durumunda ise Sözleşme Makamı veya yukarıda belirtilen şahıslar tarafından onaylanmış bir örneğini almak suretiyle düzenlediği fatura veya benzeri evrakta “7424 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28/2. maddesi gereğince, … tarih ve ... sayılı KDV İstisna Sertifikasına istinaden.” şeklinde şerh düşerek KDV hesaplamayacaktır. ATİK’lerin Birlik Sözleşmesinde yer alan işlerden başka işlerde de kullanılacak olması durumunda, Birlik Yüklenicisi söz konusu ATİK’leri başlangıçta KDV ödemek suretiyle satın alacak ve yüklenilen KDV’yi diğer vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV’den indirim konusu yapacaktır. Birlik Sözleşmesinin sona ermesiyle, ödenen KDV’nin, bu kıymetin Birlik Sözleşmesi kapsamında kullanılma süresinin, bu kıymet için belirlenen amortisman süresi oranına isabet eden kısmı için bu Tebliğin “4.2.3.” numaralı bölümünde yer alan esaslara göre iade talep edebilecektir. Bu durumda Birlik Yüklenicisi, Tedarik Sözleşmesini (EK-7) Hibe Yararlanıcısına onaylattırırken, Hibe Yararlanıcısının/Nihai Hibe Yararlanıcısının bu kıymetin Birlik Sözleşmesi kapsamında ne kadar süre kullanılacağına dair bir şerh koymasını sağlayacaktır. 4.4.2. ATİK’lerde ÖTV istisnası uygulaması Birlik Yüklenicisi, Birlik Sözleşmesi kapsamında ÖTV mükelleflerinden temin edeceği ATİK’ler için, ancak söz konusu kıymetlerin sadece Birlik Sözleşmesi kapsamında kullanılacak kıymetler olması ve bu kıymetlerin Birlik Sözleşmesi sonunda Hibe Yararlanıcısına bedelsiz devrinin öngörülmüş olması durumunda, bu kıymetleri başlangıçta ÖTV ödemeksizin alabilecektir. Bu durumda Birlik Yüklenicisinin Tedarikçi ile yapacağı ve Hibe Yararlanıcısı tarafından onaylanacak Tedarik Sözleşmesinde (EK-7), bu kıymetin Birlik Sözleşmesi sonunda Hibe Yararlanıcısına/Nihai Hibe Yararlanıcısına bedelsiz devir olunacağı açıkça belirtilecektir. Hibe Yararlanıcısının aynı zamanda Birlik Yüklenicisi olması durumunda, söz konusu Tedarik Sözleşmesi, Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır. Bununla birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz konusu Tedarik Sözleşmesinin; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin Birlik Yüklenicisi olması durumunda bu idarelerin konu ile ilgili imzaya yetkili üst idari amiri, bunlar dışındaki Birlik Yüklenicilerinde ise gerçek kişi Birlik Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi Birlik Yüklenicisinde ise tüzel kişiliğin konu ile ilgili imzaya yetkili üst yöneticisi tarafından onaylanması gerekmektedir. Tedarikçi; Birlik Yüklenicisi ile yapmış olduğu Tedarik Sözleşmesinin Hibe Yararlanıcısı tarafından, Hibe Yararlanıcısı ile Birlik Yüklenicisinin aynı olması durumunda ise Sözleşme Makamı veya yukarıda belirtilen şahıslar tarafından onaylanmış bir örneğini almak suretiyle düzenlediği fatura veya benzeri evrakta “7424 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması ve … tarih ve … sayılı Birlik Sözleşmesi gereğince ÖTV hesaplanmamıştır.” şeklinde şerh düşerek ÖTV hesaplamayacaktır. ATİK’lerin Birlik Sözleşmesinde yer alan işlerden başka işlerde de kullanılacak olması durumunda, Birlik Yüklenicisi söz konusu ATİK’leri başlangıçta ÖTV ödemek suretiyle satın alacaktır. Birlik Sözleşmesinin sona ermesiyle, ödenen ÖTV’nin, bu kıymetin Birlik Sözleşmesi kapsamında kullanılma süresinin, bu kıymet için belirlenen amortisman süresi oranına isabet eden kısmı için bu Tebliğin “4.3.3.” numaralı bölümünde yer alan esaslara göre iade talep edebilecektir. Bu durumda Birlik Yüklenicisi, Tedarik Sözleşmesini (EK-7) Hibe Yararlanıcısına onaylattırırken, bu kıymetin Birlik Sözleşmesi kapsamında ne kadar süre kullanılacağına dair Hibe Yararlanıcısı/Nihai Hibe Yararlanıcısının bir şerh koymasını sağlayacaktır. IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması kapsamında ilk iktisabı yapılacak araçlarda KDV ve ÖTV istisnasından faydalanabilmek için, yapılacak araç iktisabının Birlik Sözleşmesi çerçevesinde yapılacak işlerle somut bir bağlantısının olması ve alınacak araç/araçların sözleşme sonunda Hibe Yararlanıcısına/Nihai Hibe Yararlanıcısına bedelsiz devrinin öngörülmüş olması şarttır. Sözleşme süresi veya sonunda Avrupa Komisyonu veya Sözleşme Makamı yetkililerince yapılacak yerindelik denetiminde, yapılan araç iktisabının Birlik Sözleşmesi kapsamında olmadığının tespiti ve uygun olmayan harcama olarak değerlendirilmesi durumunda, faydalanılan istisnalar nedeni ile varsa tahsil edilmeyen vergiler, 213 sayılı Kanun hükümleri uyarınca vergi ziyaı cezası kesilmek ve söz konusu vergiler için kendi vergi kanunlarında belirtilen ve tarhiyatın ilgili bulunduğu döneme ilişkin normal vade tarihinden son yapılan tarhiyatın tahakkuk tarihine kadar gecikme faizi hesaplanmak suretiyle bu Tebliğin “4.2.3.1.1.” numaralı bölümünde belirtilen iade için yetkili vergi dairesi müdürlüğünce/malmüdürlüğünce tahsil edilecektir. 4.4.3. ATİK’lerin Hibe Yararlanıcısına bedelsiz devri Bu Tebliğin uygulaması bakımından ATİK’lerin Hibe Yararlanıcısı/Nihai Hibe Yararlanıcısına bedelsiz devrinin öngörüldüğü durumlarda söz konusu devir işlemi Birlik Yüklenicisi tarafından doğrudan yapılabileceği gibi AB Mali Yardım Kuralları gereği Sözleşme Makamları aracılığı ile de yapılabilir. 4.5. Gelir ve Kurumlar Vergisi istisnası ve uygulaması 4.5.1. Anlaşma hükmü IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/f bendinde; “Birlik sözleşmelerinden doğan kâr veya gelir, merkezi/yerel vergilendirme sistemine göre Türkiye Cumhuriyeti’nde vergiye tabidir. Ancak, Avrupa Birliği Üye Devletlerinde veya IPA III yararlanıcısı hariç IPA III kapsamında uygun olan diğer ülkelerde ikamet eden veya yerleşik bulunan ve Birlik sözleşmelerini icra eden yabancı personel ve RTA’lar dâhil gerçek ve tüzel kişiler, stopaj ve geçici vergiler dâhil Türkiye Cumhuriyeti’ndeki kazanç veya gelir vergisinden muaftır; ancak, söz konusu kazancı ve/veya geliri elde eden gerçek ve/veya tüzel kişinin, söz konusu gelirin atfedilebilir olduğu ikametgâhının veya daimi bir kuruluşunun, geçerli çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları hükümleri uyarınca Türkiye Cumhuriyeti’nde bulunması durumu bu hükmün istisnasıdır;” Aynı Anlaşmanın 28 inci maddesinin 2/g bendinde ise “Bir hibe yararlanıcısına verilen bir Birlik hibesi, o hibe yararlanıcısı için kar veya gelir olarak yorumlanmaz. Bir hibe sözleşmesinden kâr elde edilmesi halinde, Komisyon, dayanak sözleşmenin hüküm ve koşulları uyarınca kârın belli bir yüzdesini geri alma hakkına sahip olur. Kârın geri kalan kısmı merkezi/yerel vergilendirme sistemine göre vergiye tabi olabilir;” hükümleri yer almaktadır. 4.5.2. 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 84 üncü madde hükmü 3/4/2013 tarihli ve 6456 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 15 inci maddesi ile 193 sayılı Kanuna eklenen geçici 84 üncü maddede; “Avrupa Birliği organlarıyla akdedilen ve usulüne göre yürürlüğe konulan anlaşmalar çerçevesinde proje karşılığı sağlanan hibeler, özel bir fon hesabında tutulur ve gelir olarak dikkate alınmaz. Söz konusu hibelerle gerçekleştirilecek projelere ilişkin olarak bu fondan yapılan harcamalar, gelir ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider ve maliyet olarak dikkate alınmaz. Proje sonunda herhangi bir şekilde harcanmayan ve iade edilmeyen tutarın kalması hâlinde bu tutar gelir kaydedilir. Birinci fıkra çerçevesinde sağlanan hibelerle finanse edilen yıllara sâri inşaat ve onarım işlerine ilişkin ödemeler üzerinden ve yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden, fon hesabından yapılan harcama tutarları ile sınırlı olmak üzere, 94 üncü maddenin birinci fıkrasının (2) ve (3) numaralı bentleri ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca vergi kesintisi yapılmaz.” hükmü yer almaktadır. 4.5.3. İstisnanın uygulanması IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/f bendi uyarınca, Birlik Sözleşmelerinden doğan kâr veya gelir Türk vergi sistemine göre Türkiye Cumhuriyeti’nde vergiye tabidir. Ancak, AB veya AB ve Türkiye ortak katkısı ile finanse edilen Birlik Sözleşmelerini yürüten gerçek ve tüzel kişi Birlik Yüklenicilerinden, - AB ülkeleri ile Türkiye dışındaki IPA III yararlanıcısı diğer ülkelerde mukim veya kurulu olan ve, - Uygulanabilir bir çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması hükümlerine göre, Birlik Sözleşmesinin yürütülmesinden elde ettikleri kazancı Türkiye'de bir işyerine atfedilemeyen veya Türkiye’de mukim statüsünde bulunmayanların Birlik Sözleşmesinin yürütülmesinden elde ettikleri gelir veya kazanç, gelir ve kurumlar vergisinden istisnadır. Bu istisna, söz konusu kişilerin elde ettikleri gelir veya kazanca ilişkin olarak yapılan gelir ve kurumlar vergisi tevkifatlarını da kapsar. Aynı zamanda bu sözleşmeler kapsamında bir Birlik Yüklenicisine bağlı olarak hizmet ifa eden ve ücreti Birlik Sözleşmesi bütçesinden ödenen ve AB ülkeleri ile Türkiye dışındaki IPA III yararlanıcısı diğer ülkelerde mukim olan gerçek kişilerin elde ettikleri gelirler de gelir vergisine tabi değildir. Diğer taraftan, AB organlarıyla akdedilen ve usulüne göre yürürlüğe konulan anlaşmalar çerçevesinde proje karşılığı sağlanan hibelerin, özel bir fon hesabında tutulması ve bu fondan yapılan harcamaların da gider ve maliyet olarak dikkate alınmaması şartıyla, söz konusu hibeler alındığı dönemde gelir olarak değerlendirilmeyecektir. Proje tamamlandığında ise varsa harcanmayan ve iade edilmeyen hibe tutarları gelir olarak dikkate alınacaktır. AB hibesinin harcamaların yapılmasından sonra verildiği durumlarda, söz konusu hibenin özel bir fon hesabına alınması ve fon hesabına alınan bu tutarın, söz konusu varlığın aktifte kayıtlı maliyetinden veya ilgili gider hesabından düşülmesi mümkündür. AB organlarıyla akdedilen ve usulüne göre yürürlüğe konulan anlaşmalar çerçevesinde, proje karşılığı sağlanan hibelerle finanse edilen yıllara sâri inşaat ve onarım işleri ve serbest meslek hizmetlerine ilişkin olarak bu işleri icra eden Birlik Yüklenicilerine, Sözleşme Makamı tarafından yapılan ödemelerden vergi tevkifatı yapılmayacaktır. Bununla birlikte Birlik Yüklenicisinin aynı zamanda Hibe Yararlanıcısı olduğu durumlara mahsus olmak üzere, bu Birlik Yüklenicisi/Hibe Yararlanıcısı tarafından Birlik Sözleşmesi kapsamında yapılan yıllara sâri inşaat ve onarım işleri ile serbest meslek hizmeti ödemelerinden de vergi tevkifatı yapılmayacaktır. Yıllara sâri inşaat ve onarım işlerine ilişkin hakediş ödemeleri ve serbest meslek niteliğindeki ödemeler dışında, söz konusu hibelerle finanse edilen ve 193 sayılı Kanunun 94 üncü maddesi ile 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci ve 30 uncu maddelerinde sayılan diğer ödemelerden (gayrimaddi hak bedeli, kira, faiz, ücret ve benzeri) gelir ve kurumlar vergisi tevkifatı yapılmaya devam edilecektir. 4.6. Veraset ve İntikal Vergisi muafiyeti ve uygulaması 4.6.1. Anlaşma hükmü IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/i bendinde; “inşa edilmiş tesisler veya eylemlerin/faaliyetlerin yararlanıcılarına veya IPA III programları veya herhangi bir Birlik Aracı kapsamında yürütülen sözleşmelerin yararlanıcılarına intikal eden haklar dâhil, finansal veya maddi varlıklar/mallar, söz konusu yararlanıcılar için “veraset ve intikal vergileri” veya eşdeğer etkiye sahip başka vergi veya harçlar doğurmaz;” hükmü yer almaktadır. 4.6.2. Muafiyetin uygulaması AB veya Türkiye ve AB ortak katkısı ile finanse edilen Birlik Sözleşmesi ile ilgili olarak herhangi bir şekilde karşılıksız olarak kendilerine transfer edilen inşa edilmiş tesisler veya eylemler/faaliyetler ile haklar dâhil finansal veya maddi varlıklar/mallar ve/veya sağlanan olanaklar ile ilgili olarak Hibe Yararlanıcıları/Nihai Hibe Yararlanıcıları, veraset ve intikal vergisinden veya bu vergi yerine ihdas edilecek vergiden muaf tutulacak ve bu transferlerle ilgili herhangi bir veraset veya intikal vergisi beyanında bulunmayacaklardır. 4.7. Damga Vergisi ile Harç istisnası ve uygulaması 4.7.1. Anlaşma hükmü IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/k bendinde; “Birlik sözleşmeleri, damga vergisi veya tescil harcına veya Türkiye Cumhuriyeti’nde eşdeğer etkiye sahip başka bir harca tabi olmaz. Bu istisna, ilgili ödemelerin doğrudan bir Birlik sözleşmesiyle ilgili olması halinde, (ortakları, bağlı kuruluşları veya alt hibe yararlanıcıları dâhil) hibe yararlanıcıları ve bunların yüklenicileri (bunların personeli veya sözleşmeli uzmanları dâhil) arasında yapılan sözleşmeler ile sırasıyla hizmet sözleşmeleri ve yapım işi sözleşmeleri kapsamında arızi ve geçici harcamalar için yapılan sözleşmeler dâhil olmak üzere, Birlik yüklenicisine yapılan ödemelere ilişkin belgeler ve işlemler (hakların temliki dâhil) için de geçerlidir;” hükmü yer almaktadır. 4.7.2. İstisnanın uygulaması 4.7.2.1. Damga Vergisi istisnası uygulaması Aşağıdaki sözleşmeler ve münhasıran bu sözleşmeler kapsamında yapılan ödemelere ilişkin düzenlenen kâğıtlar (hakediş ödemeleri için düzenlenen belgeler dâhil); - AB veya Türkiye ile AB ortak katkısı ile finanse edilen ve Sözleşme Makamı ile Birlik Yüklenicisi arasında imzalanan ve bu Tebliğin “3.2.” numaralı bölümünde tanımlanan Birlik Sözleşmeleri, - Birlik Sözleşmelerinin; iş ortaklığı, eş yararlanıcı, konsorsiyum ve benzeri şekillerde birlikte imzalandığı durumlarda her bir ortak ya da eş yararlanıcı arasında imzalanan sözleşmeler, - Birlik Sözleşmeleri kapsamında Birlik Yüklenicileri ile Tedarikçileri arasında imzalanan mal, hizmet alımı ya da yapım işi sözleşmeleri (Birlik Yüklenicisi ile doğrudan Tedarikçinin personeli veya sözleşmeli uzmanları arasında imzalanan sözleşmeler dâhil), - Birlik Sözleşmesi kapsamında bir hizmet sunmak üzere Birlik Yüklenicisi ile çalışanları veya sözleşmeli uzmanları arasında imzalanan sözleşmeler, damga vergisinden istisna tutulacaktır. Ayrıca, Birlik Sözleşmeleri çerçevesinde Birlik Yüklenicileriyle Tedarikçiler arasında imzalanan mal, hizmet alımı ya da yapım işi sözleşmeleri nedeniyle, doğrudan bu sözleşmelerle sınırlı olan ve Birlik Yüklenicisi tarafından alınan ihale kararları da istisna kapsamındadır. Birlik Sözleşmesi kapsamında ve birlik bütçesinden karşılansa bile sözleşmeye bağlanmaksızın görevlendirilen ve proje bazlı olmayan sözleşmeli personele ve sözleşmeye bağlı olup olmadığına bakılmaksızın memurlara yapılan harcırah ödemelerine ilişkin kâğıtlara damga vergisi istisnası uygulanmayacaktır. 4.7.2.2. Harç istisnası uygulaması Aşağıdaki sözleşmeler kapsamında yapılacak işlemler, doğrudan bu sözleşmeler ile sınırlı olmak üzere, harca tabi değildir: - AB veya Türkiye ile AB ortak katkısı ile finanse edilen ve Sözleşme Makamı ile Birlik Yüklenicisi arasında imzalanan ve bu Tebliğin “3.2.” numaralı bölümünde tanımlanan Birlik Sözleşmeleri. - Birlik Sözleşmelerinin; iş ortaklığı, eş yararlanıcı, konsorsiyum vb. şekillerde birlikte imzalandığı durumlarda her bir ortak ya da eş yararlanıcı arasında imzalanan sözleşmeler. - Birlik Sözleşmesi kapsamında Birlik Yüklenicileri ile Tedarikçileri arasında imzalanan mal, hizmet alımı ya da yapım işi sözleşmeleri (Birlik Yüklenicisi ile doğrudan Tedarikçinin personeli veya sözleşmeli uzmanları arasında imzalanan sözleşmeler dâhil). - Birlik Sözleşmesi kapsamında bir hizmet sunmak üzere Birlik Yüklenicisi ile çalışanları veya sözleşmeli uzmanları arasında imzalanan sözleşmeler. 4.8. Özel İletişim Vergisi (ÖİV) istisnası ve uygulaması 4.8.1. Anlaşma hükmü IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/l bendinde; “Birlik yüklenicileri aşağıdaki harçlardan da muaftır: (i) özel iletişim vergisi…” hükmü yer almaktadır. 4.8.2. İstisnanın uygulaması Birlik Yüklenicisinin IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması uyarınca imzalanan Birlik Sözleşmesi kapsamında olan ve Birlik Sözleşmesi bütçesinden karşılanan ÖİV’nin konusuna giren harcamaları, Birlik Sözleşmesinin süresi ile sınırlı olmak üzere, ÖİV’den istisnadır. Birlik Yüklenicisi, öncelikle bu istisna kapsamına giren harcamalara ilişkin ÖİV’yi ödeyecektir. Ancak Birlik Sözleşmesi kapsamında istisna olan harcamalar dolayısıyla ödenen ÖİV’ler, Birlik Yüklenicisine aşağıdaki usul ve esaslar dâhilinde iade edilecektir. 4.8.3. Ödenen ÖİV’nin iadesi İstisna kapsamında olmasına rağmen ödenen ÖİV’lerin iadesi için, Birlik Yüklenicisinin, süresi devam eden Birlik Sözleşmeleri için Birlik Sözleşmesinin başladığı tarihten itibaren takvim yılı esas alınarak üçer aylık dönemlerle, süresi biten Birlik Sözleşmeleri için ise sürenin bittiği tarihten sonra bu Tebliğin “4.2.3.1.1.” numaralı bölümünde belirtilen vergi dairesi müdürlüklerine/malmüdürlüklerine aşağıdaki belgeler ile birlikte başvurması gerekmektedir. 4.8.3.1. ÖİV’nin iadesi başvurusunda istenilen belgeler 1) Standart iade talep dilekçesi. 2) Ödenen ÖİV’lere ilişkin onaylı liste. 3) Ödenen ÖİV’ye ait fatura veya benzeri evrakın aslı veya onaylı örnekleri. 4) KDV İstisna Sertifikası ve/veya vergi idaresi tarafından bu kapsamda verilen resmi yazı örneği. Birlik Yüklenicisi, istisna olmasına rağmen ödediği ÖİV’lerin iadesi için öncelikle ödenen ÖİV’ler ile ilgili fatura veya fatura benzeri belgelere ilişkin olarak liste hazırlayacaktır. Söz konusu liste, Hibe Yararlanıcısı tarafından “Bu listede belirtilen ve ekteki fatura veya fatura benzeri evrakta ayrıntısı yer alan harcamalar, … tarih ve … sayılı Birlik Sözleşmesi kapsamında yapılmış olup, Birlik Sözleşmesi bütçesinde bu konu için ayrılan tutar aşılmamıştır.” şerhi düşülmek suretiyle onaylanacaktır. Hibe Yararlanıcısının aynı zamanda Birlik Yüklenicisi olması durumunda, söz konusu liste, Sözleşme Makamı tarafından onaylanacaktır. Bununla birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz konusu listenin genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin Birlik Yüklenicisi olması durumunda bu idarelerin konu ile ilgili imzaya yetkili üst idari amiri, bunlar dışındaki Birlik Yüklenicilerinde ise gerçek kişi Birlik Yüklenicisinin kendisi, tüzel kişi Birlik Yüklenicisinde tüzel kişiliğin konu ile ilgili imzaya yetkili üst yöneticisi tarafından onaylanması gerekmektedir. Birlik Sözleşmesi bütçesinde, ÖİV kapsamındaki harcamalar için bir bütçe yer almamışsa iade yapılmaz. Birlik Sözleşmesi bütçesinde bu konuda bir bedel yer almasına rağmen ibraz edilen fatura veya benzeri evrakta yer alan toplam tutarın bu bütçeyi aşması halinde, aşan kısma isabet eden ÖİV’nin de iadesi yapılmaz. 4.8.3.2. Vergi Dairesi Müdürlüğünce/Malmüdürlüğünce yapılacak işlemler Vergi dairesi müdürlüğü/malmüdürlüğü, Birlik Yüklenicisinin yukarıdaki bilgi ve belgelerle birlikte başvurması halinde, yürürlükte yer alan mevzuattaki usul ve esasları dâhilinde ödenen ÖİV’nin iadesi ile ilgili iş ve işlemleri yapacaktır. 4.9. Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) istisnası ve uygulaması 4.9.1. Anlaşma hükmü IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/l bendinde; “Birlik yüklenicileri aşağıdaki harçlardan da muaftır: … (ii) motorlu taşıt vergileri;…” hükmü yer almaktadır. 4.9.2. İstisnanın uygulaması Birlik Yüklenicisinin, Birlik Sözleşmesi kapsamında satın alarak adına trafik sicili ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca tutulan sivil hava vasıtaları siciline kayıt ve tescil ettirdiği ve bedelsiz olarak Hibe Yararlanıcısına/Nihai Hibe Yararlanıcısına devredilmek şartı ile kara veya hava nakil vasıtaları, Birlik Sözleşmesindeki faaliyet süresi (izleme dönemi faaliyet süresine dâhil değildir) ve şartlarla sınırlı olmak üzere MTV’den istisnadır. Birlik Yüklenicisi, Birlik Sözleşmesi kapsamında satın aldığı vasıtayı öncelikle ilgili tescil kuruluşunda adına kayıt ve tescil ettirecek ve sözleşme faaliyet süresince tahakkuk eden MTV’yi ödeyecektir. Birlik Sözleşmesi kapsamında alınan araca ait Birlik Sözleşmesinin süresi içerisinde ödenen MTV, Birlik Sözleşmesinin süresi sona erdikten ve söz konusu araç Hibe Yararlanıcısına devredildikten sonra, bu Tebliğin “4.9.3.” numaralı bölümünde belirtilen usul ve esaslar dâhilinde başvurulması halinde Birlik Yüklenicisine iade edilecektir. 4.9.3. Ödenen MTV’nin iadesi Birlik Yüklenicisi, ödediği MTV’nin sözleşme faaliyet süresine isabet eden kısmının iadesi için; a) Standart iade talep dilekçesi, b) KDV İstisna Sertifikası alınması için yapılan başvuru sonrasında (Değişik ibare:RG-24/9/2024-32672)(2) Gelir İdaresi Başkanlığı veya ilgili defterdarlık tarafından verilen resmi yazının bir örneği, c) Taşıtın Birlik Sözleşmesi kapsamında alındığına ve/veya kullanıldığına dair Sözleşme Makamından alınan resmi yazının (EK-11) örneği, ç) Birlik Yüklenicisi tarafından satın alınan ve MTV’si ödenen araca ilişkin Motorlu Araç Tescil Belgesinin örneği ile bu aracın Hibe Yararlanıcısına devredilmesinden sonra Hibe Yararlanıcısı adına düzenlenen Motorlu Araç Tescil Belgesinin örneği ile birlikte MTV’nin tahsiline yetkili vergi dairesi müdürlüğüne başvuracaktır. MTV’nin tahsiline yetkili vergi dairesi müdürlüğünün bulunmadığı durumlarda bu Tebliğin “4.2.3.1.1.” numaralı bölümünde belirtilen vergi dairesi müdürlüğüne/malmüdürlüğüne başvurulacaktır. Ödenen MTV’nin iadesi için bu belgelerin dışında yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince istenilen bilgi ve belgelerin bulunması halinde, Birlik Yüklenicisi bunları da ibraz etmekle yükümlüdür. Söz konusu Birlik Sözleşmesinin süresinin sona ermesine bağlı olarak Birlik Yüklenicisi adına kayıt ve tescilli olup da mülkiyeti Hibe Yararlanıcısına/Nihai Hibe Yararlanıcısına geçen vasıta, sözleşmenin faaliyet süresinin bittiği tarihten itibaren yürürlükteki MTV mevzuatı hükümleri gereğince MTV’ye tabi tutulacaktır. 4.9.4. Vergi Dairesi Müdürlüğünce/Malmüdürlüğünce yapılacak işlemler IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması kapsamındaki Birlik Sözleşmesi çerçevesinde satın alınan ve Birlik Yüklenicisi adına kayıt ve tescil edilen taşıtlar kapsamında, sözleşme süresine isabet eden kısma dair ödenen MTV’nin iadesi için, Birlik Yüklenicisi tarafından yukarıdaki belgelerle birlikte başvuru yapılan vergi dairesi müdürlüğü/malmüdürlüğü; söz konusu MTV istisnasının Birlik Sözleşmesinin süresiyle sınırlı olduğunu dikkate alarak sözleşme süresinin sona erip ermediğini KDV İstisna Sertifikası verilen makamdan yazı ile teyit almak zorundadır. Başvuru yapılan vergi dairesi müdürlüğü/malmüdürlüğü, ödenen MTV’nin iadesi ile ilgili işlemleri yürürlükteki mevzuat hükümleri kapsamında yapacaktır. 4.10. İthalat işlemlerinde vergi istisnası ve uygulaması 4.10.1. Anlaşma hükümleri IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın “Programların uygulanması ve sözleşmelerin icrası için imkânların sağlanması” başlıklı bölümünün 27 nci maddesinin 1/f bendinde; IPA III kapsamındaki programların etkin bir şekilde uygulanmasını temin etmek amacıyla IPA III yararlanıcısı “IPA III veya başka bir Birlik aracı tarafından tamamen veya kısmen finanse edilen programlar kapsamında gerçekleştirilen ithalatların tüm ithalat vergilerinden muaf olması;” hükmü ile “Vergiler, gümrük vergileri ve diğer mali harçlara ilişkin kurallar” başlıklı bölümünün 28 inci maddesinin 2/c bendinde; “Birlik yüklenicileri tarafından yapılan tüm ithalatların, gümrük vergilerine, ithalat vergilerine, Katma Değer Vergisine (KDV), özel tüketim vergilerine veya eşdeğer etkiye sahip diğer benzer vergi, resim veya harçlara tabi olmaksızın, Türkiye Cumhuriyeti’ne girmesine izin verilir. Bu istisna sadece bir Birlik sözleşmesi kapsamında Birlik yüklenicileri tarafından tedarik edilen mallar veya sunulan hizmetler veya yapılan işlerle ilgili ithalatlara veya harçlara uygulanır. Türkiye Cumhuriyeti, sözleşmenin hükümleri uyarınca ve sözleşmenin normal şekilde uygulanması bakımından hemen kullanılmasını sağlamak için, yukarıda belirtilen vergi, resim veya harçların ödenmesi ile ilgili ihtilaflara ve gecikmelere bakılmaksızın, söz konusu ithalatların, Birlik yüklenicilerine teslim edilmek üzere giriş noktasından serbest bırakılmasını sağlar;” hükmü yer almaktadır. Söz konusu Anlaşmanın 28 inci maddesinin 2/h bendinde; “Birlik yüklenicilerinin harcamaları; Birlik sözleşmesi kapsamında Birlik yüklenicisi tarafından tedarik edilen mallar veya sunulan hizmetler veya yapılan işlere ilişkin harcamalara dair ithalat harçlarından, özel tüketim vergilerinden veya eş etkiye sahip diğer benzer vergi, resim veya harçlardan istisnadır.” hükmü yer almaktadır. Aynı Anlaşmanın 28 inci maddesinin 2/j bendinde ise “Hizmet veya yapım işi veya hibe sözleşmelerinde veya eşleştirme sözleşmeleri veya anlaşmalarında tanımlanan görevleri yerine getiren ve yerel olarak istihdam edilenler dışında kalan gerçek kişilerin (ve onların birinci derece aile üyelerinin) kişisel kullanımı için ithal edilen şahsi eşyalar ve ev eşyaları, sözleşmenin sona ermesinin ardından Türkiye Cumhuriyeti’nde yürürlükte bulunan düzenlemeler uyarınca yeniden ihraç edilmeleri veya ülke içinde elden çıkarılmaları halinde, gümrük veya ithalat vergileri, Katma Değer Vergisi (KDV), özel tüketim vergileri veya eşdeğer etkiye sahip diğer benzer vergi, resim veya harçlar veya caydırıcı aşırı teminat gerekliliğinden istisnadır;” hükmü yer almaktadır. 4.10.2. İstisnanın uygulaması IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 27 nci maddesinin 1/f bendinde, 28 inci maddesinin 2/c, 2/h ve 2/j bentlerine göre, Birlik Yüklenicisi tarafından Birlik Sözleşmesi kapsamında yapılan ithalat işlemleri, gümrük veya ithalat vergileri, harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlardan istisnadır. Bu istisna, sadece Birlik Sözleşmesi kapsamında Birlik Yüklenicisi tarafından tedarik edilen eşya, verilen hizmetler veya yapılan işlere ilişkin olarak yapılan ithalata uygulanacaktır. Birlik Yüklenicisi tarafından ithal edilecek eşyaya ilişkin bilgileri içeren İthal Edilecek Eşya Listesinin (EK-17) düzenlenmesi ve düzenlenen bu listedeki eşyanın Birlik Sözleşmesi kapsamında olduğunun Hibe Yararlanıcısına/Nihai Hibe Yararlanıcısına onaylatılması ve bu liste ile birlikte vergi idaresi tarafından kendisine verilen KDV İstisna Sertifikasının bir örneğinin ilgili Gümrük İdaresine ibraz edilmesi halinde, söz konusu listede yer alan eşya, gümrük veya ithalat vergileri, harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlardan istisna olarak ithal edilebilecektir. Birlik Yüklenicisinin aynı zamanda Hibe Yararlanıcısı/Nihai Hibe Yararlanıcısı olması halinde İthal Edilecek Eşya Listesinin Sözleşme Makamı tarafından onaylanması gerekmektedir. Bununla birlikte, Sözleşme Makamının Türkiye sınırları dışında olduğu durumda söz konusu İthal Edilecek Eşya Listesinin; a) Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin Birlik Yüklenicisi olması durumunda bu idarelerin konu ile ilgili imzaya yetkili üst idari amiri, b) Bunlar dışındaki Birlik Yüklenicilerinde ise gerçek kişi Birlik Yüklenicisinin kendisi tarafından, tüzel kişi Birlik Yüklenicisinde ise tüzel kişiliğin konu ile ilgili imzaya yetkili üst yöneticisi, tarafından onaylanması gerekmektedir. Yukarıda (b) bendinde yer alan gerçek veya tüzel kişi Birlik Yüklenicileri, yukarıda belirtilen belgelere ek olarak bu Tebliğ eki Taahhütnameyi de (EK-18) Gümrük İdaresine ibraz edeceklerdir. Birlik Sözleşmesi kapsamındaki ithalatın vergisiz gerçekleşebilmesi için ilgili Gümrük İdaresi tarafından düzenlenecek makbuzda, Birlik Sözleşmesine ve IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’na atıf yapılarak gümrük veya ithalat vergileri, harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlar hesaplanmayacak ve Gümrük İdaresi Birlik Yüklenicisinin ibraz etmiş olduğu İthal Edilecek Eşya Listesi ile KDV İstisna Sertifikasının birer örneğini muhafaza edecektir. 4.10.3. İthalat istisnası ile ilgili özellikli durumlar Birlik Sözleşmesi kapsamında, Birlik Yüklenicisi tarafından yapılan ithalatın, sözleşme süresinin sona ermesine rağmen, idari işlemlerden kaynaklanan çeşitli sebeplerle (güvenlik, sağlık ve benzeri) tamamlanamaması halinde; - İthal edilen eşyanın Birlik Sözleşmesi süresi içerisinde Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girmesi ve, - Birlik Yüklenicisinin yukarıda belirtilen belgeleri yine aynı sürede tamamlayarak Gümrük İdaresine ibraz etmesi, şartları ile ithalatın Birlik Sözleşmesinde belirtilen sürenin bitiminden sonra gerçekleşmiş olması halinde de söz konusu eşya, gümrük veya ithalat vergileri, harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlardan istisna tutularak ithal edilebilecektir. Birlik Yüklenicisi tarafından, Birlik Sözleşmesi süresi içinde ithal edilen bir ürünün garanti süresi içerisinde, ancak Birlik Sözleşmesi süresinin sona ermesinden sonra aynı model ve vasıftaki yenisi ile değiştirilmek üzere ihraç edilerek, ilave bir bedel ödenmeksizin yenisinin tekrar ithal edilmesi durumunda, bu ithalat, ilk ithalat gibi değerlendirilerek, ilk ithalat işlemine ait gümrük beyannamesi ve faturaya atıf yapılmak suretiyle, gümrük veya ithalat vergileri, harçları, KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlardan istisna olarak gerçekleştirilecektir. Vergi idaresi tarafından Birlik Yüklenicisine verilen KDV İstisna Sertifikasının, bir başka gerçek veya tüzel kişiye devredilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, Birlik Yüklenicisinin yapacağı ithalat işlemi sırasında, söz konusu KDV İstisna Sertifikasını ya doğrudan kendisi ya da kendi adına iş ve işlemlerde bulunmaya yetkili olan gerçek veya tüzel kişiler aracılığı ile kullanacaktır. İthalat işlemi sırasında ortaya çıkan KDV, ÖTV ve diğer benzeri vergi ve harçlara ilişkin istisnadan sadece Birlik Yüklenicisi yararlanabilecektir. Birlik Yüklenicisi dışında başka gerçek veya tüzel kişilerin, yapacakları ithalat dolayısıyla söz konusu vergi istisnalarından yararlanmaları mümkün değildir. Ayrıca, IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/j bendi gereğince, Birlik Sözleşmeleri kapsamında yerel olarak istihdam edilenler dışında kalan gerçek kişiler ve onların birinci derece aile üyeleri tarafından kişisel kullanımlarına yönelik olarak ithal edilen şahsi eşyalar ve ev eşyaları, Birlik Sözleşmesinin sona ermesinden sonra Türkiye Cumhuriyeti’nde yürürlükte bulunan mevzuata uygun olarak yeniden ihraç edilmeleri ya da ülke içinde elden çıkarılmaları kaydıyla; gümrük vergileri, ithalat vergileri, vergiler, yükler veya eş etkiye sahip diğer vergilerden istisna tutulacaktır. İthalat işlemi sırasında yukarıda belirtilenlerin yanı sıra diğer hususlarda Türkiye’de yürürlükte bulunan vergi ve gümrük mevzuatına ilişkin usul ve esaslar geçerli olacaktır. Birlik Sözleşmesi kapsamında yapılan ithalatın kredili olması ya da kredi kullanımı söz konusu olduğunda bu kredili işlem dolayısıyla bir ek yükümlülük olarak ithalat sırasında yürürlükte bulunan mevzuat gereğince Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu (KKDF) kesintisi yapılacaktır. Bu nedenle ithalat işlemleri sırasında ödenmesi gereken KKDF, IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması kapsamında istisna değildir. 4.11. Kamu idarelerine yapılacak iadeler Bu Tebliğ hükümlerine göre vergi iadesi ile ilgili işlemlerde Yeminli Mali Müşavir (YMM) Raporu veya vergi incelemesi gereken hallerde, Birlik Yüklenicisinin genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile özel kanunla kurulan kamu idareleri olmaları durumunda, YMM Raporu veya Vergi İnceleme Raporu şartı aranmaz. 5- 4/4/2015 tarihli ve 6647 Sayılı Kanunla Onaylanması Uygun Bulunan IPA II Çerçeve Anlaşması ile Bununla İlgili Genel Tebliğin Durumu 7424 sayılı Kanunla Onaylanması Uygun Bulunan IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın “Çerçeve Anlaşmanın IPA II için Uygulanabilirliği” başlıklı 88 inci maddesinde; “Komisyon ve Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanmış olan Çerçeve Anlaşmalar, daha önceki katılım öncesi araçları kapsamında benimsenmiş olan yardım için, bu yardım ilgili Çerçeve Anlaşma hükümleri uyarınca tamamlanana dek geçerliliğini korur.” hükmü yer almaktadır. Buna göre 6647 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 8/5/2015 tarihli ve 2015/7708 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekinde yayımlanan 24/8/2015 tarihli ve 2015/8085 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 22/6/2015 tarihinde yürürlüğe giren IPA II Çerçeve Anlaşması kapsamında finanse edilen sözleşmelere, bu Anlaşmanın 28 inci maddesi ve 13/2/2016 tarihli ve 29623 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA II) Çerçeve Anlaşması Genel Tebliği (Sıra No:1) uygulanmaya devam edecektir. Bu Tebliğde yer alan “4.2.2.1.” numaralı bölümündeki parasal tutarlar, “4.2.2.6.” numaralı bölümündeki bildirimler ve “6.2.” numaralı bölümündeki cezalar bakımından yer alan hükümler 6647 sayılı Kanunla Onaylanması Uygun Bulunan IPA II Çerçeve Anlaşması ve Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA II) Çerçeve Anlaşması Genel Tebliği (Sıra No:1) bakımından da diğer hükümleri aynı kalmak kaydıyla uygulanacaktır. 6- Sorumluluk 6.1. Türkiye’de yerleşik Sözleşme Makamlarının sorumluluğu IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması uygulamasının daha hızlı ve etkin bir biçimde yürütülmesini teminen Birlik Yüklenicisi ile Birlik Sözleşmesi imzalayan Alt Hibe Sözleşmeleri bakımından alt hibe dağıtma yetkisine sahip Sözleşme Makamı konumunda olan kurumlar da dâhil olmak üzere, Türkiye’de yerleşik Sözleşme Makamları; a) Birlik Yüklenicileri ile imzalanan bütün Birlik Sözleşmelerine ait bilgilerin, sözleşmelerin imzalanmasını müteakiben 15 gün içerisinde bir liste halinde (EK-12) resmi yazı ekinde, Gelir İdaresi Başkanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığı Avrupa Birliği Müdürlüğüne göndermekle ve bu Tebliğde belirlenen diğer görevleri yerine getirmekle sorumludurlar. b) KDV İstisna Sertifikası başvurusunda Birlik Yüklenicisinden istenilen Bilgi Formunu onaylamakla yetkili kişi/kişilerin isim, unvan ve imza sirküleri veya tatbik imzalarını görevlendirme sonrasında ivedilikle resmi yazıyla, Gelir İdaresi Başkanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Daire Başkanlığı Avrupa Birliği Müdürlüğüne göndermekle ve bu Tebliğde belirlenen diğer görevleri yerine getirmekle sorumludurlar. c) Sözleşmelerinde meydana gelen süre, bütçe, uygun harcama tutarı, unvan gibi değişiklikler ve sözleşmelerin askıya alınması/askıdan kaldırılmasına ilişkin yapılan değişikliklerin yapılmasını müteakiben 15 gün içerisinde resmi yazıyla, Birlik Yüklenicisinin KDV İstisna Sertifikası almak için başvurduğu makama (başvuru makamının belirlenememesi halinde Gelir İdaresi Başkanlığına) göndermekle ve bu Tebliğde belirlenen diğer görevleri yerine getirmekle sorumludurlar. ç) Alt Hibe Sözleşmelerinde bütçe dağılımını ve bu bütçe dağılımında sonradan meydana gelen değişiklikleri gösteren tabloların, değişikliklerin yapılmasını müteakiben 15 gün içerisinde resmi yazıyla, Birlik Yüklenicisinin KDV İstisna Sertifikası almak için başvurduğu makama (başvuru makamının belirlenememesi halinde Gelir İdaresi Başkanlığına) göndermekle ve bu Tebliğde belirlenen diğer görevleri yerine getirmekle sorumludurlar. d) Birlik Sözleşmelerinde yazılı şartların ihlali sebebiyle veya diğer herhangi bir sebeple kısmen veya tamamen feshedilen Birlik Sözleşmelerinin fesih gerekçesinin ve feshedilen bütçe tutarının ayrıntılı olarak belirtildiği yazı ve eklerini, fesih işleminin gerçekleşmesini müteakiben 15 gün içerisinde resmi yazıyla Birlik Yüklenicisinin KDV İstisna Sertifikası almak için başvurduğu makama (başvuru makamının belirlenememesi halinde Gelir İdaresi Başkanlığına) göndermekle ve bu Tebliğde belirlenen diğer görevleri yerine getirmekle sorumludurlar. 6.2. Birlik Yüklenicilerinin sorumluluğu Türkiye’de Yerleşik Sözleşme Makamlarının, yukarıda belirtilen bildirimleri yerine getirmemeleri halinde, Gelir İdaresi Başkanlığının Birlik Yüklenicilerinin bu kapsamda yaptıkları başvuruları IPA III Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28 inci maddesinin 2/e bendi ve 28 inci maddesinin 3 üncü fıkrası uyarınca (KDV İstisna Sertifikası, iade, süre uzatımı, görüş talebi ve benzeri) reddetme ve/veya verilmiş KDV İstisna Sertifikalarını iptal etme hakkı saklıdır. Birlik Yüklenicilerinin bu Tebliğin “4.2.2.6.” numaralı bölümünde istenilen bildirimi yerine getirmemeleri halinde 213 sayılı Kanunun 148 inci ve 149 uncu maddelerinin verdiği yetkiye istinaden adlarına aynı Kanunun mükerrer 355 inci maddesi gereğince özel usulsüzlük cezası kesilir. Söz konusu cezai işlemler, yürürlükteki mevzuat hükümleri doğrultusunda, KDV İstisna Sertifikasının üzerinde yazılı ya da iadeye yetkili vergi dairesi müdürlüğünce/malmüdürlüğünce yerine getirilecektir. Tebliğ olunur. _________ (1) Bu değişiklik 24/4/2023 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer. (2) Bu değişiklik 1/9/2024 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Ekleri için tıklayınız. Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin Tarihi Sayısı 24/4/2023 32170 Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin Tarihi Sayısı 1. 24/9/2024 32672